Ontsteking van de keelamandelen | |
Angina (tonsillitis) is een besmettelijke virale of bacteriële infectie van de keelamandelen. De aandoening komt het meest voor bij kinderen, die vaker last hebben van keelpijn – gemiddeld twee tot drie keer per jaar – dan volwassenen. Besmetting vindt gewoonlijk plaats binnen het gezin, op school, bij een club en op andere plaatsen waar veel kinderen bijeenkomen. Gewoonlijk duurt angina slechts kort, maar bij oudere tieners kan keelontsteking soms veroorzaakt worden door de ziekte van Pfeiffer: deze kan dan langer dan een week duren, terwijl de naweeën zelfs maandenlang kunnen aanhouden.
Mensen met angina klagen over keelpijn en algehele malaise. Zij hebben vaak vrij hoge koorts en een tijdlang helemaal geen trek in eten. Bij een angina raken de keelamandelen, twee amandelvormige klieren onderin de mond-keelholte, ontstoken, zwellen op en worden vuurrood. Soms zijn de amandelen zo opgezwollen dat ze elkaar in het midden bijna raken, terwijl er ook witte vlekjes of plekken op kunnen voorkomen.
Volwassenen met angina hebben veelal meer pijn dan kinderen, zowel in de keel als aan de klieren onder de onderkaak, terwijl zij zich verder dikwijls niet erg ziek voelen. Gewoonlijk houden de symptomen slechts een paar dagen aan, maar als ze meer dan twee dagen in hevigheid blijven toenemen, moet u de huisarts waarschuwen. Dat moet u overigens al meteen bij de eerste verschijnselen doen als het kind in het verleden ooraandoeningen of ademhalingsmoeilijkheden heeft gehad.
De huisarts kan de diagnose stellen door de keel te bekijken. Als de symptomen ernstig zijn of na twee dagen niet zijn afgenomen, kan hij ook met een wattenstokje een monster van het vocht in de keel en/of een klein bloedmonster nemen voor laboratoriumonderzoek. Het is niet vreemd als de dokter geen antibiotica voorschrijft, want deze helpen namelijk niet bij een virusinfectie. Als het kind echter vaak angina heeft of de mogelijkheid bestaat dat zich complicaties voordoen – bijvoorbeeld oorontsteking – worden soms wel antibiotica gegeven. Het beste dat u kunt doen, is het kind thuis houden tot het zich beter voelt. Met paracetamol wordt de koorts onderdrukt en de keelpijn verlicht, maar houd u zorgvuldig aan de voorschriften op de bijsluiter. Keelpastilles en veel drinken helpen ook. Zodra het kind zich beter voelt, kan het weer naar school. Kinderen boven de twaalf en volwassenen kunnen gorgelen met water waarin aspirine is opgelost. Gebruik daarvoor een generiek middel, want dat is goedkoper dan een middel met een merknaam. Vraag de apotheek om advies. Als het kind onder de twaalf is, mag u het nooit aspirine geven en ook geen middelen waarin aspirine zit, aangezien het daardoor het uiterst gevaarlijke Reye-syndroom kan krijgen.
Normaal gesproken zal de huisarts niet voorstellen om de amandelen bij het kind te laten verwijderen, tenzij het erg vaak last heeft van keelontstekingen en gedurende twee jaar of langer drie à vier weken per jaar school moet verzuimen. Het is niet altijd duidelijk of het verwijderen van de amandelen (tonsillectomie) werkelijk helpt, want keelontstekingen doen zich ook nog voor nadat de keelamandelen zijn verwijderd. Een operatie is echter wel aan te raden als het kind last heeft van complicaties. Na de ingreep moet het twee tot drie dagen in het ziekenhuis blijven en daarna tien tot veertien dagen thuis voordat het weer naar school kan gaan. Soms is het nodig zowel de keel- als de neusamandelen weg te halen om verdere problemen te voorkomen.
Angina is een ontsteking die vooral bij kinderen voorkomt. Normaal gesproken hoeft angina niet te worden behandeld en is het voldoende paracetamol te geven om de pijn te verlichten en te zorgen dat het kind zich beter voelt. Bij de meeste kinderen verdwijnt de ontsteking heel snel, maar als zich complicaties voordoen of na twee dagen geen verbetering is opgetreden, moet de huisarts worden gewaarschuwd. In geval van ernstige angina kan deze antibiotica voorschrijven om complicaties te voorkomen of deze te behandelen. Als een kind vaak angina heeft kan het beter zijn de amandelen te laten verwijderen.
