Rouw en verdriet: het verlies van een dierbare verwerken

Inleiding

Stadia van rouw

Rouw

Omgaan met verdriet

Meer informatie

 

Inleiding

Het voelt waarschijnlijk als het eind van de wereld, wanneer degene met wie u een groot deel van uw leven lief en leed hebt gedeeld, er niet meer is. Of u zich lang op dit verdriet heeft kunnen voorbereiden of niet, de klap komt altijd hard aan.

Het overlijden van een geliefde is altijd een traumatische gebeurtenis, en de verwerking ervan kost veel tijd. Het is niet makkelijk te accepteren wat er gebeurd is. En het is niet eenvoudig om uw leven opnieuw in te richten naar de veranderde omstandigheden. Iedereen reageert anders op een sterfgeval. Sommige mensen willen hun gevoelens delen met anderen, anderen kroppen hun gevoelens op. Het is heel normaal als u in de maanden na het overlijden van een dierbare, stemmingswisselingen heeft en verdriet voelt. Rouw en verdriet horen erbij als iemand die u na aan het hart ligt, overlijdt. De rouw die u doormaakt is een natuurlijk proces en onderdeel van het acceptatieproces. Met verdriet geeft u uiting aan uw gevoelens. Iedereen rouwt en treurt op zijn eigen manier, maar er zijn wel een paar duidelijk herkenbare stadia waar mensen na een sterfgeval meestal doorheen gaan. Let wel, dit patroon is niet op iedereen van toepassing, en de stadia duren ook niet bij iedereen even lang.

Stadia van rouw

1. Shock en ongeloof. Dit stadium duurt meestal maar een paar uur tot een paar dagen. U voelt zich dan bijvoorbeeld heel rustig en los van de wereld. Dit gevoel wordt wel beschreven als 'een hoofd vol watten'.
2. Ontkenning. Deze reactie komt vaak voor. U hebt het idee dat uw geliefde nog naast u zit, verwacht dat deze elk moment door de voordeur zal binnenkomen, of u dekt de tafel voor hem of haar. In dit stadium worden ook de eerste verschijnselen van stress zichtbaar, zoals huilbuien, hallucinaties, schuldgevoel en woede.
3. Depressie en radeloosheid. U bent apathisch en mist even elke belangstelling voor het leven. Deze fase duurt meestal het langst en is emotioneel het meest belastend. U kunt in deze fase in een sociaal isolement raken, maar dat kan het verwerkingsproces bemoeilijken.
4. Overgave en acceptatie. Na verloop van tijd, als de pijn minder is geworden, zult u merken dat u aan de overleden persoon kunt denken zonder verdrietig te worden. U neemt uw leven weer op en zult misschien op zoek moeten gaan naar nieuwe sociale contacten. Dit gaat u makkelijker af naarmate u minder het gevoel hebt de overledene te verraden. Natuurlijk zullen er nog steeds momenten zijn waarop u veel last hebt van het gemis, bijvoorbeeld op verjaardagen, met Kerstmis en bij familiebijeenkomsten.

Rouw

Hoe u het rouwproces beleeft, zal sterk afhangen van uw cultuur en geloof. De wake en de begrafenis kunnen erg troostrijk zijn voor wie in de rouw is. Dat geldt ook voor religieuze rituelen zoals Shiva, de zeven dagen van rouw na een Joodse begrafenis.

Als u rouwt, is het belangrijk dat u uw gevoelens niet opkropt. Het opkroppen van gevoelens kan op langere termijn gezondheidsproblemen met zich meebrengen. Misschien is het pijnlijk om uw herinneringen aan de overledene aan vrienden of familieleden te vertellen, maar het kan u ook goed doen. U hoeft zich niet groot te houden voor anderen, het is vooral van belang dat u zichzelf toestaat om verdriet te voelen. Als u gelovig bent, vindt u mogelijk troost bij gesprekken met een geestelijke. Vaak helpen gesprekken om te overlijden van uw dierbare te begrijpen en te accepteren.

Hóe u rouwt, hangt er mede van af in welke relatie u tot de overledene stond. Ook maakt het veel uit onder welke omstandigheden iemand is overleden. Als uw dierbare bijvoorbeeld lange tijd ongeneeslijk ziek is geweest en veel pijn heeft geleden, leeft u naast uw verdriet in de wetenschap dat die persoon eindelijk uit zijn lijden verlost is en rust heeft. Een zelfmoord daarentegen laat de nabestaanden meestal achter met gevoelens van schuld en woede. Zelfmoord is bijzonder moeilijk te verwerken.

Omgaan met verdriet

Iedereen heeft wel eens te maken gehad met verlies, zij het door het overlijden van een familielid of van een huisdier, door beëindiging van een relatie of het verloren gaan van een droom. Een verlies levert niet alleen verdriet, het confronteert ons ook met onze eigen sterfelijkheid. Omdat de dood onontkoombaar is, is het voor onze gezondheid belangrijk dat we ermee leren omgaan. Dit kan op vele manieren, die alle met elkaar gemeen hebben dat ze het treuren vergemakkelijken.

• Zorg ervoor dat u vrienden en familie om u heen hebt. Ook als u geen zin hebt om te praten, is het toch uitermate belangrijk dat er mensen voor u zijn.
• Neem tijd voor uzelf om na te denken over uw verlies en om erachter te komen wat u voelt.
• Vertel anderen hoe u zich voelt - krop uw gevoelens niet op.
• Denk aan uw gezondheid. In moeilijke periodes hebt u uw lichaamsreserves hard nodig. Probeer gezond te eten en doe regelmatig aan lichaamsbeweging. Sta uzelf niet toe om houvast te zoeken bij drank of drugs.
• Neem de tijd om kleren en spullen van de overledene uit te zoeken. Doe geen dingen waar u later spijt van kunt krijgen.
• Schroom niet om met iemand te praten over uw zorgen over huisvesting of financiën. Aarzel niet om professionele hulp te zoeken als u het gevoel hebt het alleen niet aan te kunnen.
• Luister naar de raad van familieleden en kennissen - het kan zijn dat u voor uzelf ontkent hoe moeilijk u het eigenlijk hebt.
• Als het weer wat beter gaat kunt u overwegen om een soort gedenkteken te maken ter nagedachtenis van uw dierbare. U kunt bijvoorbeeld een boom of plant voor die persoon planten, of in de tuin een bankje neerzetten met een herdenkingsplaat erop.

Meer informatie

www.rouw.nl

www.psychowijzer.nl/Rouw%20en%20verliesverwerking/Rouw.htm

Bron: LSHTM

Copyright: Medic Info

Datum: 22/05/2002