Gezond leven
 
Levensfase
 
Medisch
 
Spreekuur
 
SlapenReizenVoedingMentaal fitBewegen en gezondheidAlternatieve geneeswijzenArbeid en gezondheidGezond gebitRoken, alcohol en drugsZwangerschapBaby'sKinderenJongerenVrouwenMannenSeniorenChronische ziektesHart - en vaatziektesMedische encyclopediePsychische AandoeningenGeneesmiddelenatlasBorstkankerAfasieArtroseAstmaDementieDepressieDiabetesHoge bloeddrukHoofdpijnIncontinentieLeven met een chronische ziekteMantelzorgRugpijnSporten met een beperkingVoedselallergieVraag het de deskundigeGa ik hiermee naar de dokter?Symptomen ScanHet virtuele consultatiebureau
 

Communicatie met iemand met dementie

Tell a friendPagina afdrukken
 

Dementie is een chronische hersenaandoening die de hersenen onherstelbaar beschadigt. De ziekte tast hersenfuncties aan, zoals het geheugen, het denken, de oriëntatie, het handelen (zoals aankleden) en schoolse vaardigheden (zoals rekenen en taal). Mensen met dementie communiceren vaak steeds moeilijker met hun omgeving.

De meest voorkomende vormen van dementie zijn de ziekte van Alzheimer en vasculaire dementie. Sommige vormen van dementie beginnen met taalstoornissen. Frontotemporale dementie is daar een voorbeeld van.

Soorten communicatieproblemen

Mensen met dementie hebben de volgende communicatieproblemen:

  • Ze hebben last van een kleiner wordende woordenschat. Ze komen moeilijk op woorden of vergeten de betekenis. Zinnen worden daardoor onsamenhangend.
  • Ze vinden het moeilijk om bij het onderwerp te blijven. In een verhaal loopt vaak alles door elkaar.
  • Ze herhalen steeds dezelfde woorden of zinnen.
  • Ze begrijpen taal steeds moeilijker. Aan het einde van de vraag zijn ze het begin vergeten. Ze beantwoorden ingewikkelde vragen niet meer en voeren opdrachten niet uit.
  • Ze spreken uiteindelijk alleen nog wartaal of vervallen in stilzwijgen.
  • Ze vinden het frustrerend om te merken dat ze gevoelens en behoeften niet meer kunnen uiten.

Adviezen

Voor advies en ondersteuning over omgaan met mensen met dementie, kunt u terecht bij professionele zorg- en hulpverleners en lotgenoten. Hieronder staan alvast enkele tips:

Algemeen

  • Vermijd drukte, irritatie en opwinding.
  • Praat langzamer, maar overdrijf niet.
  • Behandel iemand met dementie met respect. Behandel hem niet als een kind en praat niet over hem met anderen terwijl hij erbij zit.
  • Stel niet meer dan één vraag tegelijkertijd.
  • Vermijd ruzie. Dat leidt tot verwarring en irritatie. Verander van onderwerp of zoek afleiding
  • Probeer niet uw gelijk te halen. Een dementerende begrijpt de juiste redenering niet meer.
  • Zorg voor regelmaat in het leven van de patiënt.
  • Doe samen dingen waar u in het verleden plezier in had.
  • Leg de nadruk op wat de patiënt nog wel kan.
  • Gebruik humor. Lachen werkt vaak positief.
  • Blijf niet doorvragen als iemand iets niet meer weet. Patiënten worden daar erg onzeker van.

Als een persoon met dementie moeilijk uit zijn woorden komt

  • Geef de patiënt voldoende tijd om zelf op het woord te komen
  • Laat de patiënt iets aanwijzen of omschrijven.
  • Noem het woord zelf, maar vraag altijd na of het klopt.
  • Corrigeer op een vriendelijke manier. Doe dit niet als de patiënt hierdoor boos wordt.
  • Leid de patiënt af als hij woorden of zinnen blijft herhalen.

Als een persoon met dementie zijn gevoelens of voorkeuren slecht kan uiten

  • Laat merken dat u luistert, neem zijn gevoelens serieus en ga erop in. Zeg niet 'het valt best mee' of 'daar heeft iedereen last van'
  • Probeer uzelf in te leven.
  • Als u de patiënt niet begrijpt, doe dan niet alsof.
  • Geef met een lach of een aanraking aan dat alles in orde is
  • Let op gezichtsuitdrukkingen, lichaamstaal of stemhoogte. Ook op die van uzelf.
  • Geef de patiënt niet te veel keuzemogelijkheden. Dat is erg verwarrend.

Als een persoon met dementie u of anderen moeilijk begrijpt

  • Houd de aandacht van de patiënt vast met oogcontact of door dicht bij hem te blijven.
  • Vraag de aandacht van de patiënt, bijvoorbeeld door zijn naam te noemen.
  • Zorg voor zo min mogelijk drukte of afleiding in de omgeving. Zet bijvoorbeeld het geluid van de televisie of de radio uit, controleer of het hoorapparaat goed zit en loop niet te veel rond. Beweeg langzaam en rustig.
  • Geef niet te veel informatie tegelijk en praat langzaam, rustig en met korte zinnen.
  • Herhaal wat u hebt gezegd of gebruik andere woorden of gebaren.
  • Vraag geen dingen die de patiënt niet kan.
  • Verwacht geen begrip voor uw situatie. Mensen met dementie kunnen zich niet in een ander inleven.
  • Wees geduldig en geef de patiënt tijd om u te begrijpen.
  • Gebruik lichaamstaal (een arm om de schouder of een lachend gezicht) als ander contact niet meer mogelijk is.

Meer informatie

Informatie van Alzheimer Nederland, de organisatie voor mensen met dementie en hun familie.
www.alzheimer-nederland.nl

Tips voor het omgaan met dementie van de GGZ Drenthe
www.ggzdrenthe.nl/index.php?pageID=1518

Jessie van Loon (2006), Pearson Education Benelux. Mijn partner raakt de weg kwijt – Omgaan met dementie.
Ruud Dirkse & Caro Petit (2010), Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen. Had ik het maar geweten – moderne dementiezorg.

Bron: Medicinfo Copyright: Medicinfo Datum: 13/03/2014