Ziekte van Lyme |
|
ADVERTENTIE
Inleiding
De ziekte van Lyme is een infectie die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Deze bacterie komt via een tekenbeet in het menselijk lichaam. Een teek is een bruinzwart insect dat lijkt op een spin en één tot drie millimeter groot is.
Verspreiding
Teken komen over de gehele wereld voor, en vooral in bossen of dicht struikgewas. Lang niet alle teken dragen echter de Borrelia-bacterie bij zich. In Nederland is ongeveer tien tot vijfentwintig procent van de teken besmet met Borrelia-bacteriën. Tekenbeten komen vooral voor in de zomer omdat er in die periode meer teken in de bomen en struiken zitten en omdat mensen er meer mee in aanraking komen doordat ze vaker buiten zijn. De laatste jaren neemt zowel het aantal teken als het aantal gevallen van de ziekte van Lyme toe.Oorzaak
De ziekte van Lyme wordt overgebracht door een meestal pijnloze beet van met de Borrelia-bacterie geïnfecteerde teken. De bacterie bevindt zich in de darm van de teek en komt via het speeksel van de teek in het menselijk lichaam terecht. Hoe langer een geïnfecteerde teek zich op het lichaam bevindt, hoe groter de kans is dat de Borrelia-bacterie van de teek op de mens wordt overgebracht. Wanneer de teek binnen 24 uur van de huid wordt verwijderd, is de kans op besmetting echter klein.Verspreiding van de Borrelia-bacterie vindt niet plaats van mens op mens of door contact met zieke dieren. Ook overdracht van de bacterie van een besmette zwangere vrouw via de placenta op haar ongeboren kind komt zelden voor.
Verschijnselen
De verschijnselen van de ziekte van Lyme ontwikkelen zich langzaam en niet bij iedereen op dezelfde manier. Er kunnen hierin vaak drie stadia worden onderscheiden. Het is echter ook mogelijk om besmet te worden met de Borrelia-bacterie zonder dat verschijnselen optreden.De eerste fase ontstaat binnen enkele dagen tot weken, maar meestal binnen drie weken, na een beet door een besmette teek. In deze fase kan de huid rondom de tekenbeet rood worden, waarna deze rode vlek eerst steeds groter en in het midden lichter van kleur wordt en vervolgens na enige tijd vanzelf verdwijnt. Deze kenmerkende huiduitslag heet erythema migrans en is specifiek voor de ziekte van Lyme, maar treedt echter niet altijd op. Daarnaast kunnen in de eerste fase griepachtige verschijnselen, zoals koorts, hoofdpijn, spier- of gewrichtspijn en vermoeidheid, optreden.
De tweede fase van de ziekte van Lyme begint enkele weken tot maanden na de tekenbeet en wordt gekenmerkt door verschijnselen als heftige pijn, krachtsverlies of een doof of tintelend gevoel in een arm, been of op de romp. Tevens kunnen een hersenvliesontsteking of verlammingsverschijnselen optreden. Daarnaast kunnen in dit stadium gezwollen en pijnlijke gewrichten, dubbelzien, een oogontsteking en hartkloppingen voorkomen.
De derde fase tenslotte begint maanden tot jaren na de tekenbeet en kan gepaard gaan met huidontstekingen of -verkleuringen van de armen of benen en gezwollen of pijnlijke gewrichten.
Diagnose
De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de verschijnselen. Tevens wordt een lichamelijk onderzoek verricht. Het stellen van de diagnose ziekte van Lyme is echter niet eenvoudig. Veel van de verschijnselen van deze ziekte zijn weinig specifiek en komen ook bij andere aandoeningen voor. Daarnaast is het verband met een tekenbeet in het verleden lang niet altijd meer te achterhalen. Aanvullend onderzoek, zoals bloedonderzoek, is meestal niet zinvol.Behandeling
De behandeling van de ziekte van Lyme hangt af van de verschijnselen en het stadium van de ziekte. In het eerste stadium van de ziekte is een antibioticumkuur met tabletten voldoende om de ziekte geheel te genezen. Het is dan wel van belang om de kuur helemaal af te maken. In een later stadium van de ziekte is het vaak nodig de antibiotica via een infuus toe te dienen. De verschijnselen genezen dan echter niet altijd meer restloos.Verwijderen van teken
Vastzittende teken kunnen worden verwijderd met een fijnpuntig pincet of een speciaal tekenpincet. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid stevig vast en trek het lichaam van de teek recht uit de huid. De monddelen van de teek kunnen hierbij in de huid achterblijven, maar dat kan geen kwaad. Desinfecteer de huid na het verwijderen van de teek met alcohol of jodium. Het is niet verstandig de teek van de huid te slaan of met een heet voorwerp weg te branden, omdat hierdoor de besmettingskans juist toeneemt. Mocht het niet lukken om de teek zelf te verwijderen, laat dit dan nog dezelfde dag door de huisarts doen.Zelfzorgmaatregelen
Het is belangrijk om na een tekenbeet de datum van de beet te noteren en goed te letten mogelijke verschijnselen van de ziekte van Lyme. Neem contact op met de huisarts als binnen enkele weken tot maanden na een tekenbeet één of meer van de bovengenoemde verschijnselen optreden.Voorkomen
Vermijd, vooral in de zomer, gebieden waar veel teken voorkomen zoals bosrijke, struikachtige of dichtbegroeide gebieden. Draag lichtgekleurde kleding zodat teken beter zichtbaar zijn en zorg voor lange mouwen en broekspijpen. Teken komen meestal voor vlakbij de grond, stop daarom de broekspijpen in de sokken of bovenkant van laarzen zodat de teken de huid niet kunnen bereiken. Door het aanbrengen van permetrine of insectenwerende middelen met DEET op de kleding en onbedekte huid zullen teken zich minder snel vasthechten. Volg bij gebruik van deze middelen echter nauwgezet de bijsluiter. De kans op infectie kan tevens worden verkleind door het lichaam regelmatig, vooral na verblijf in de natuur, op teken te controleren en eventuele teken direct te verwijderen.Meer Informatie
Informatie van het Rijksinstituut van Volksgezondheid en Milieuwww.rivm.nl/ziekdoordier/zoon_op_rij/Lyme.jsp
Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap
http://nhg.artsennet.nl/kenniscentrum/k_voorlichting/NHGZiektebeschrijvingen/NHGZiektebeschrijving/Z097.htm
http://nhg.artsennet.nl/kenniscentrum/k_voorlichting/NHGPatientenbrieven/NHGPatientenbrief/PBS4b.htm
Informatie van het Kennissysteem Infectieziekten en Arbeid
www.beroepsinfectieziekten.nl/kiza/index.php?sid=308&tid=84
Informatie van de Nederlandse Vereniging voor Lymepatiënten.
www.lymevereniging.nl/
| Bron: Medic Info | Copyright: Medic Info | Datum: 21/04/2009 | Disclaimer |