Gezond leven
 
Levensfase
 
Medisch
 
Spreekuur
 
SlapenReizenVoedingMentaal fitBewegen en gezondheidAlternatieve geneeswijzenArbeid en gezondheidGezond gebitRoken, alcohol en drugsZwangerschapBaby'sKinderenJongerenVrouwenMannenSeniorenChronische ziektesHart - en vaatziektesMedische encyclopediePsychische AandoeningenGeneesmiddelenatlasBorstkankerAfasieArtroseAstmaDementieDepressieDiabetesHoge bloeddrukHoofdpijnIncontinentieLeven met een chronische ziekteMantelzorgRugpijnSporten met een beperkingVoedselallergieVraag het de deskundigeGa ik hiermee naar de dokter?Symptomen ScanHet virtuele consultatiebureau
 

Chronische lymfatische leukemie

Tell a friendPagina afdrukken
 

Inleiding

Chronische lymfatische leukemie is een kanker waarbij het beenmerg te veel lymfocyten produceert. Dat zijn bepaalde witte bloedcellen die tot taak hebben infecties te bestrijden.

In normale omstandigheden maakt het beenmerg onrijpe cellen aan, zogeheten stamcellen, die zich gaandeweg ontwikkelen tot verschillende typen bloedcellen: rode bloedcellen, bloedplaatjes of witte bloedcellen. Bij chronische lymfatische leukemie gaat er echter iets mis in dit proces en ontwikkelen zich te veel stamcellen tot onrijpe lymfocyten die niet naar behoren functioneren. Deze lymfocyten hebben een langere levensduur dan normale lymfocyten. Naarmate het aantal van deze afwijkende lymfocyten in het bloed en het beenmerg toeneemt, hopen ze zich geleidelijk op in andere delen van het lichaam, zoals de lymfeklieren, de lever, de milt en een enkele keer de hersenen en het ruggenmerg. Deze afwijkende cellen verdringen bovendien de normale cellen van het beenmerg, waardoor het bloed steeds minder rode bloedcellen, bloedplaatjes en normale witte bloedcellen gaat bevatten.

Chronische lymfatische leukemie komt voornamelijk voor bij volwassenen, vooral bij mensen boven de zestig – bijna nooit bij kinderen.

Oorzaak

De oorzaak van chronische lymfatische leukemie is niet bekend. Wel zijn er talrijke risicofactoren bekend: mannen boven de zestig of bij wie chronische lymfatische leukemie in de familie voorkomt lopen een verhoogd risico.

Verschijnselen

In het begin veroorzaakt deze ziekte soms geen symptomen. Iemand kan al jaren aan chronische lymfatische leukemie lijden zonder het te merken; een enkele keer wordt de ziekte per toeval ontdekt tijdens een routineonderzoek.

Naarmate de ziekte voortschrijdt worden patiënten doorgaans slap, sloom en lusteloos. Daarnaast kan er sprake zijn van moeheid, gewichtsafname, nachtzweten en verhoging.

In een gevorderd stadium van de ziekte komen verscheidene symptomen op die zijn toe te schrijven aan het tekort aan rode bloedcellen, bloedplaatjes en normale witte bloedcellen. Een tekort aan rode bloedcellen leidt tot anemie en een reeks gezondheidsproblemen als gevolg daarvan. Door een tekort aan bloedplaatjes ontstaan er snel bloedingen en blauwe plekken, terwijl een te klein aantal normale witte bloedcellen veelvuldige infecties in de hand kan werken.

Verder kan chronische lymfocytaire leukemie leiden tot pijn in de botten van de borstkas (borstbeen en ribben) of onderrug en de gewrichten (elleboog, schouder, heup, knie en enkel) en zwelling van de lymfeklieren in de hals, oksels, maag of liezen. Verder is er bij bijna alle mensen met chronische lymfocytaire leukemie sprake van vergroting van de organen in de buik, zoals de lever en de milt, wat het gevoel geeft van een opgezette en volle buik.

Diagnose

Een aanzienlijk deel van de gevallen van chronische lymfatische leukemie wordt bij toeval ontdekt tijdens een onderzoek om andere redenen. Om bij een vermoeden van deze aandoening de diagnose te kunnen stellen vindt een lichamelijk onderzoek plaats en nader onderzoeken zoals bloedonderzoek, een beenmergbiopsie en een CT-scan.

Behandeling

In het eerste stadium van chronische lymfatische leukemie is geen specifieke behandeling nodig, aangezien het om een heel langzaam voortschrijdende aandoening gaat. De behandeling wordt pas gestart als de aandoening verergert en het aantal lymfocyten toeneemt, het aantal rode bloedcellen of bloedplaatjes afneemt of de lymfeklieren vergroot zijn. Chemotherapie, verwijdering van de milt en radiotherapie behoren dan tot de mogelijke andere behandelmethoden.

Als de patiënt niet reageert op chemotherapie, wordt over het algemeen radiotherapie (bestraling) gebruikt om vergrote lymfeklieren of een vergrote lever of milt tot de normale omvang terug te brengen en zo de symptomen van die vergroting te verlichten. Om bloedarmoede te behandelen, wordt soms gebruik gemaakt van bloedtransfusies en een enkele keer krijgen patiënten injecties met medicijnen die de aanmaak van rode bloedcellen stimuleren (bijvoorbeeld erytropoëtine). Een tekort aan bloedplaatjes wordt aangevuld met bloedplaatjestransfusies, terwijl infecties worden bestreden met antibiotica.

Prognose

De prognose en het verloop van chronische lymfatische leukemie variëren sterk. Sommige mensen leven nog tien of twintig jaar zonder echt ernstige problemen, terwijl anderen twee tot drie jaar na de diagnose overlijden. Bij ongeveer de helft van de patiënten ligt de prognose tussen deze twee extremen. Bloedarmoede en/of een laag aantal bloedplaatjes hebben gewoonlijk een ongunstige invloed op het verloop van de ziekte.

Meer informatie

Informatie samengesteld door Limburgse zorginstellingen en ziekenhuizen
www.kankerwiehelpt.nl

Informatie van het Kongin Wilhelmina Fond voor kankerbestrijding
www.kwfkankerbestrijding.nl

Informatie van de afdeling Hematologie van het UMCG
www.hematologiegroningen.nl

Bron: SJRI Copyright: Medicinfo Datum: 21/07/2009