Gezond leven
 
Levensfase
 
Medisch
 
Spreekuur
 
SlapenReizenVoedingMentaal fitBewegen en gezondheidAlternatieve geneeswijzenArbeid en gezondheidGezond gebitDrugs, alcohol en tabakZwangerschapBaby'sKinderenJongerenVrouwenMannenSeniorenChronische ziektesHart - en vaatziektesMedische encyclopediePsychische AandoeningenGeneesmiddelenatlasBorstkankerAfasieArtroseAstmaDementieDepressieDiabetesHoge bloeddrukHoofdpijnIncontinentieLeven met een chronische ziekteMantelzorgRugpijnSporten met een beperkingVoedselallergieVraag het de deskundigeGa ik hiermee naar de dokter?Symptomen ScanHet virtuele consultatiebureau
 

Logopedie

Tell a friendPagina afdrukken
 

Inleiding

Bij logopedie worden patiënten die als gevolg van aandoeningen van het zenuwstelsel niet kunnen spreken, getraind in het overbrengen van informatie. Een aantal hulpmiddelen en instrumenten kan worden gebruikt om bij dergelijke patiënten de spraak te bevorderen.

Specialisten die zijn opgeleid voor het geven van logopedie, worden logopedisten genoemd. Ze hebben een grondige kennis over de lichamelijke klachten die het spraakprobleem bij de patiënt kunnen veroorzaken. Ze zijn ook goed opgeleid in verschillende communicatietechnieken (de wetenschap van het overbrengen van informatie), fonetiek (de wetenschap van de spraak en uitspraak), linguïstiek (het bestuderen van de structuur en de ontwikkeling van taal), audiologie (het bestuderen van het horen en gehoorstoornissen) en ontwikkelingspsychologie (het bestuderen van het menselijk gedrag). Sinds kort hebben logopedisten ook een aanzienlijke deskundigheid verworven bij het behandelen van patiënten met slikstoornissen (dysfagie).

Indicaties

Logopedie kan nodig zijn bij patiënten met stoornissen die het spreken, schrijven of begrijpen van taal onmogelijk maken. Afasie betekent dat de patiënt niet kan spreken. Deze aandoening is het gevolg van bepaalde aandoeningen van het centrale zenuwstelsel. Agrafie is het onvermogen tot schrijven bij patiënten met bepaalde aandoeningen van specifieke hersengebieden. Tijdens de geboorte kunnen delen van de hersenen beschadigd raken die verantwoordelijk zijn voor het spreken. Dergelijke kinderen hebben problemen met het spreken en het begrijpen van gesproken taal. Zij hebben logopedie nodig om de spraak te verbeteren. Kinderen met spastische verlamming en andere verlammingsziekten hebben, naast andere symptomen, ook spraakproblemen. Deze kinderen hebben enorm veel baat bij logopedie. Sommige mensen met degeneratieve aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer hebben spraakstoornissen. Met behulp van logopedie kunnen zij met anderen blijven communiceren. Patiënten met infarceringen (beroerten) van het centrale zenuwstelsel die tot hersenbeschadiging leiden, hebben ook behoefte aan logopedie. Ook bepaalde erfelijke aandoeningen gaan gepaard met spraakstoornissen. Dergelijke patiënten kunnen hun communicatie door logopedie verbeteren.

Bij dysfagie (slikstoornissen) als gevolg van neurologische oorzaken is soms ook logopedie nodig om de aandoening te verbeteren. Dysfagie komt voor bij aandoeningen zoals amyotrofische laterale sclerose en aandoeningen van het autonome zenuwstelsel. In dergelijke gevallen gaan de meeste patiënten vooruit door behandeling door een logopedist.

Uitvoering

De logopedist beoordeelt de patiënt op basis van de defecten in taal en begrip. Aandoeningen van het gehoor en andere aandoeningen die tot spraakstoornissen leiden, worden eveneens beoordeeld.

Logopedisten passen verschillende technieken toe om defecten bij patiënten met spraakstoornissen te corrigeren. Met behulp van visuele hulpmiddelen (afbeeldingen) en verbale hulpmiddelen (het afmaken van zinnen), kan de patiënt de gebrekkige taalfunctie omzeilen of compenseren. Bij een techniek die 'stimulatie en facilitatie' wordt genoemd, leert de patiënt betekenisvolle woorden te vormen door hem tijdens het trainingsproces de juiste input en stimulans te geven. Melodische intonatietherapie is een techniek waarbij de logopedist enkele woorden of korte zinnen zingt, en tegelijkertijd op de arm van de patiënt klopt om het gezongen woord in het geheugen van de patiënt te prenten. Niet-verbale communicatietechnieken zoals pantomime en visuele handelingen worden toegepast bij patiënten met afasie die helemaal niet meer in staat zijn te spreken of gesproken woorden te begrijpen. Een aantal elektronische instrumenten waarmee communicatie mogelijk en begrijpelijk wordt gemaakt, wordt gebruikt door mensen met gehoorstoornissen en als communicatiehulpmiddel.

Prognose

Na logopedie gaat het vermogen tot communiceren vaak aanzienlijk vooruit bij patiënten met afasie en andere spraakstoornissen. Door effectieve communicatie met andere mensen herstelt de achterliggende aandoening vaak sneller en krijgt deze een betere prognose. De voedingstoestand en hygiëne gaan na logopedie vooruit, doordat mensen hun behoeften aan anderen kunnen meedelen. Effectieve communicatie met anderen leidt bij de meeste patiënten tot een betere productiviteit en daarom tot een betere kwaliteit van leven en een verhoogd gevoel van eigenwaarde.

Meer informatie

Informatie over logopedie
www.nvlf.nl
nl.wikipedia.org/wiki/Logopedie
www.logopedie.org

(Engels) Informatie over spraakproblemen (USA)
www.nlm.nih.gov

(Engels) Algemene informatie over spraakproblemen (USA)
www.asha.org

Dobkin, B.H. and Thompson, A.J. (2000), Principles of Neurological Rehabilitation, in: Bradley, W.G., Daroff, R.B., Fenichel, G.M. and Marsden, C.D. (eds.), Neurology in Clinical Practice, vol. 1, 3rd edn, Butterworth Heinimann, Oxford.

Lennihan, L. and Seliger, G.M. (2000), Neurological Rehabilitation, in: Rowland, L.P. (ed.), Merritt’s Neurology, 10th edn, Lippincott Williams and Wilkin’s, London.

Victor, M. and Ropper, A.H. (2001), Adams & Victor’s Principles of Neurology, 7th edn, McGraw-Hill, London.

Bron: LSHTM Copyright: Medicinfo Datum: 12/09/2008