Fibromyalgie |
|
Inleiding
Letterlijk betekent fibromyalgie: pijn in bindweefsel en spieren. Het is dus een term die alleen maar beschrijft wat er aan de hand is, maar die geen oorzaak aanduidt. Er sprake is van chronische pijn in spieren verspreid over het lichaam, wisselend van plaats en karakter. Vaak gaan deze klachten gepaard met stemmingswisselingen. Er is geen lichamelijke oorzaak bekend voor deze klachten.Fibromyalgie komt voor bij ongeveer twee op de honderd volwassenen tussen de 20 en 60 jaar, vooral bij vrouwen.
Oorzaak
De oorzaak van fibromyalgie is niet precies bekend. Er is (nog) geen lichamelijke oorzaak gevonden voor fibromyalgie. Inmiddels weten we wel dat erfelijkheid geen rol speelt en dat fibromyalgie geen ontsteking is.Veel wetenschappelijk onderzoek richt zich op de rol van de hersenen in de verwerking van (pijn)prikkels bij mensen met fibromyalgie. In veel gevallen wordt verondersteld dat psychische factoren mede van belang zijn, maar het is nog onduidelijk of deze de oorzaak of juist het gevolg zijn van het hebben van chronische pijn.
Fibromyalgie wordt vaak ingedeeld bij de reumatische ziekten en wordt dan ook wel spierreuma of wekedelenreuma genoemd. Dit betekent echter niet dat er een verband bestaat tussen de oorzaak van fibromyalgie en de oorzaak van andere vormen van reuma.
Verschijnselen
De verschijnselen kunnen in de loop van de tijd (zelfs per uur) sterk uiteenlopen en verschillen van persoon tot persoon. Zij ervaren chronische pijn, stijfheid van de spieren, extreme vermoeidheid en gespannenheid. Bepaalde plekken van het lichaam zijn overgevoelig. Ook kan iemand last hebben van slaapstoornissen, chronische vermoeidheid en duizeligheid.De aandoening kan spontaan weer verdwijnen, maar bij veel patiënten is er sprake van een chronisch verloop. Hoewel iemand met fibromyalgie in het dagelijkse leven veel beperkingen kan ondervinden, leidt de aandoening niet tot beschadiging van spieren of gewrichten.
Diagnose
Het stellen van de diagnose fibromyalgie is meestal niet eenvoudig. In 1990 zijn er internationale afspraken gemaakt over de kenmerken van fibromyalgie. Er moet sprake zijn van chronische pijn (minstens 3 maanden) op drie of meer verspreide plaatsen in het lichaam én pijn op meerdere (minstens 11) specifieke drukpunten van het lichaam, de zogenaamde 'tenderpoints'.Er is geen bloedonderzoek waarmee fibromyalgie kan worden aangetoond, omdat er geen lichamelijke oorzaak bekend is. De diagnose fibromyalgie kan daarom pas gesteld worden nadat andere mogelijke diagnoses zijn uitgesloten. Hiervoor kan het nodig zijn dat de patiënt verschillende onderzoeken ondergaat. Soms vindt verwijzing naar een reumatoloog plaats.
Behandeling
Omdat er geen oorzaak van fibromyalgie bekend is, kan de aandoening niet worden genezen door een specifieke behandeling.Het is daarom belangrijk dat er aandacht wordt besteed aan het verlichten van de symptomen en het omgaan met de klachten.
Medicijnen zoals pijnstillers of antidepressiva kunnen soms verlichting geven. Aangezien het een chronische aandoening betreft moet gewaakt worden voor langdurig medicijngebruik in verband met bijwerkingen en gewenning. Daarnaast vormen gesprekken, gedragstherapie en ontspanningsoefeningen (eventueel fysiotherapie) onderdeel van de behandeling van de aandoening. In ernstige gevallen kan revalidatiebehandeling nodig zijn. Ervaringen van lotgenoten, bijvoorbeeld via een patiëntenvereniging, kan hierbij helpen.
Wat kan ik zelf doen?
Er zijn verschillende leefregels die helpen bij het omgaan met chronische pijn:- Ondanks dat er geen oorzaak is voor fibromyalgie, betekent dat niet dat de pijn er niet is. De pijn is echt.
- Het is beter meer bezig te zijn met hoe u het beste met de klachten kan omgaan en hoe het leven aangenamer wordt, dan met de pijn op zich.
- De conditie verbeteren kan de spierstijfheid verlichten, juist niet het inactief worden. Forceren is daarbij nooit goed, ervan genieten des te meer.
- U kunt geen schade veroorzaken of fibromyalgie blijvend verergeren door activiteiten te ondernemen en te sporten. U kunt tijdelijk meer klachten hebben, maar dit is niet schadelijk voor uw lichaam en vermindert vanzelf. Het positieve psychologische effect weer wat actief te zijn geweest, is de extra pijn waarschijnlijk wel waard.
- Geniet ook van de momenten dat het beter gaat en onthoud niet alleen de momenten dat het slechter ging.
- Warmte, massage en rekoefeningen kunnen een tijdelijke verbetering van de ziekteverschijnselen geven. Ze verlichten de pijn en stijfheid.
- Zorg voor een goede nachtrust.
- Er zijn cursussen om te leren omgaan met stressvolle omstandigheden (bijvoorbeeld via het Groene Kruis). De relatie tussen stress en fibromyalgie is niet precies duidelijk, maar stress verminderen heeft een positief resultaat.
- Beperk het gebruik van pijnstillers.
- Het zoeken naar dè behandeling heeft geen zin, want die bestaat helaas niet.
- Het accepteren van fibromyalgie levert uiteindelijk meer op. Het kennen van grenzen en mogelijkheden en daarmee leren leven is belangrijk.
Meer informatie
www.reumafonds.nl
Informatie van het reumafonds over fibromyalgie
www.fibromyalgiepatientenvereniging.nl
Informatie van de Patiëntenvereniging voor fibromyalgie
Drury, P.L. & Shipley, M, 'Rheumatology and bone disease' in Clinical Medicine, eds P. Kumar & M. Clark, 4th edn, Harcourt Publishers Limited, Edinburgh, London.
Nuki, G., Ralston, S.H. & Luqmani, R. 1999, 'Diseases of the connective tissues, joints and bones', in Davidson's Principles and Practice of Medicine, eds C. Haslett, E.R.E. Chilvers, J.A.A. Hunter, & N.A. Boon, 18th edn, Churchill, Livingstone, London.
| Bron: LSHTM | Copyright: Medic Info | Datum: 29/01/2009 | Disclaimer |