Maagzweer |
|
ADVERTENTIE
Inleiding
Het lijkt wellicht vreemd dat de maag een zuur produceert dat de binnenkant van de maag kan aantasten. Wij hebben dit zuur echter nodig voor de spijsvertering en om ziektekiemen te bestrijden. Het zuur kan zowel de maag, de twaalfvingerige darm (duodenum) en de slokdarm (oesophagus) aantasten. Om dit te voorkomen zijn deze organen voorzien van een speciaal zuurbestendig slijmvlies (mucosa) en produceren ze slijm (mucus). Daarmee wordt voorkomen dat het zuur en de pepsine (een enzym) de maag- en darmwand beschadigen.Als de balans tussen de zuur- en de slijmproductie echter op een of andere manier is verstoord, staan de genoemde organen bloot aan de zuurwerking. Als het maagzuur en de pepsine het slijmvlies aan de binnenkant van de maag aantasten, kunnen daar beschadigingen in ontstaan, in eerste instantie oppervlakkig, maar vervolgens dieper, waarbij zich een soort krater vormt. Dan is er sprake van een maagzweer of ulcus pepticum. Maagzweren komen veel voor: in Nederland heeft een op de vijf patiënten met maagklachten een maagzweer.
Oorzaak
Een maagzweer wordt veroorzaakt door een verstoring van het evenwicht tussen slijm en zuurproductie. Deze verstoorde balans kan allerlei oorzaken hebben. In veel gevallen is sprake van een infectie met Helicobacter pylori, een kleine bacterie die in staat is in het zure milieu van de maag te overleven.Dikwijls is de verstoring ook te wijten aan het gebruik van aspirine en andere pijnstillers (NSAID's). Andere externe factoren die risicoverhogend werken zijn roken en alcoholgebruik. Stress wordt tegenwoordig niet meer beschouwd als relevante oorzaak.
Symptomen
Het meest voorkomende symptoom van een maagzweer is pijn of een vervelend gevoel in de bovenbuik. De pijn kan verergeren na het eten en afnemen door gebruik van zuurremmende middelen (antacida). Andere symptomen zijn onder meer misselijkheid en/of braken, gebrek aan eetlust en soms gewichtsverlies. In een aantal gevallen veroorzaakt een zweer een bloeding. Bij een lichte maar lang aanhoudende bloeding kan anemie (bloedarmoede) ontstaan, bij een plotselinge, hevige maagbloeding wordt soms bloed opgegeven of kan er bloed in de ontlasting zitten, die er dan zwart en teerachtig uitziet.Diagnose
Een endoscopie is de meest doeltreffende manier om een maagzweer te diagnosticeren. Daarbij wordt een flexibele buis via de keel in de maag gebracht. Vaak wordt de keel van tevoren met een spray verdoofd om het onderzoek minder belastend te maken. Aan het uiteinde van de buis zit een lampje, zodat de arts de maag van binnen kan bekijken.Ook röntgenonderzoek met bariumpap kan uitsluitsel geven. Hierbij krijgt de patiënt een melkachtige substantie met barium erin te drinken. In de maag hecht het barium zich aan het slijmvlies van de maag en ook aan een eventueel aanwezige zweer, waardoor zo'n zweer op een röntgenfoto zichtbaar wordt.
Behandeling
Om het genezingsproces te bevorderen moeten bij een maagzweer doorgaans middelen worden gebruikt die de zuurproductie remmen. Om te voorkomen dat de klacht terugkomt, moet bovendien de oorspronkelijke oorzaak worden weggenomen.In het geval van Helicobacter pylori moeten daarom zowel antibiotica (tegen de bacterie) als antacida (zuurremmers) worden ingenomen. Als pijnstillers de oorzaak zijn van een zweer, dan moet zo mogelijk met het gebruik ervan worden gestopt.
Complicaties
Een maagzweer brengt hoofdzakelijk pijn en ongemak met zich mee. Daarnaast kan de zweer gaan bloeden. Bij hevig bloedverlies kan een levensbedreigende situatie ontstaan. Zonder behandeling kan een zweer de maagwand soms zo diep binnendringen dat er een breuk ontstaat, een zogeheten perforatie.Preventie
Ter voorkoming van een maagzweer moet men terughoudend zijn bij het gebruik van pijnstillers. Geregeld gebruik ervan mag alleen op voorschrift van de arts. Neem pijnstillers in ieder geval nooit op een lege maag, maar liefst na de maaltijd. De kans op een maagzweer kan verder worden verkleind door geen alcohol te drinken en niet te roken.Hoe we een infectie met Helicobacter pylori kunnen voorkomen, weten we niet. Besmetting vindt al op de kinderleeftijd plaats en het risico lijkt groter te zijn bij slechte hygiëne. Ontwikkelingslanden hebben een hoge infectiegraad, maar ook in Nederland komt de bacterie veel voor.
Meer informatie
nhg.artsennet.nlInformatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap
www.nlm.nih.gov
(Engels) Informatie van de National Library of Medicine (USA)
www.nlm.nih.gov
(Engels) Informatie van de National Library of Medicine (USA)
www.vh.org
(Engels) Informatie van de Virtual Hospital (USA)
Primrose, J.N. 2000, 'Stomach and duodenum', in Bailey & Love's Short Practice of Surgery, (eds) R.C. Russell, N.S. Williams, C.J. Bulstrode, 23rd edn, Arnold, London.
| Bron: LSHTM | Copyright: Medic Info | Datum: 28/04/2003 | Disclaimer |