Jongeren en stress |
|
Inleiding
De puberteit is een tijd van grote verandering voor jou en je familie. Niet alleen omdat je een volwassen lichaam krijgt, maar ook omdat je persoonlijkheid groeit en tot ontwikkeling komt. Je krijgt te maken met nieuwe ervaringen op emotioneel gebied. Alle jongeren worden hiermee geconfronteerd. Het lijkt misschien of iedereen hier goed mee omgaat en dat jij de enige bent die zich gestrest voelt. Dit is natuurlijk niet zo, alleen kunnen sommige mensen hun gevoelens beter verbergen.
Wat is stress?
Wat stress precies is, valt moeilijk te beschrijven. Het kan er in ieder geval voor zorgen dat je net iets beter je best doet en daardoor ook meer bereikt. Een beetje stress is dus gezond. Als het je helpt om beter te presteren of belangrijke deadlines te halen, kan het je een ‘kick’ geven. Te weinig stress kan soms zelfs problemen opleveren. Als je bijvoorbeeld te weinig te doen of om over na te denken hebt, kun je verveeld of depressief raken.Stress wordt pas negatief als je zo onder druk staat dat je er niet mee om kunt gaan. Door stress kun je je lichamelijk en geestelijk slechter gaan voelen, waardoor je in een negatieve spiraal terechtkomt. Als het te erg wordt, kan het je functioneren in de weg gaan staan en angstgevoelens veroorzaken. Ook kan stress je het gevoel geven dat je het leven niet meer aankunt.
Veel jongeren voelen zich gestrest. Hoewel je veel leuke dingen doet (feestjes, sporten, afspraakjes), is het leven niet altijd even gemakkelijk. Soms moet je studeren voor een examen, je hebt misschien een parttime baan, geldzorgen of ruzie met ouders of vrienden.
Oorzaken
Stress is vaak een reactie op langdurige problemen en kan ook chronisch worden. Mogelijke oorzaken zijn:- Ouders die ruzie maken/scheiden;
- Studie/ werk;
- (Ernstige) ziekte;
- Verhuizen;
- Drukke agenda;
- Sterfgeval;
- Gepest/ buitengesloten worden.
Lichamelijke kenmerken
Als je gestrest bent, produceert je lichaam meer adrenaline. Dit is op zich niet slecht; je hebt adrenaline nodig om te kunnen omgaan met bedreigende situaties (zoals wegrennen voor gevaar). Dit staat bekend als de ‘vrees-, vecht- of vlucht’-reactie.Onder invloed van adrenaline gaat je hart sneller slaan, spannen je spieren zich en gaat je bloeddruk omhoog. Je haalt sneller adem en begint te zweten – je kunt zelfs misselijk worden. De adrenalinestoot bereidt je voor op een plotselinge noodsituatie. Hetzelfde effect vindt soms plaats als je naar sport kijkt of zelf sport.
Verschijnselen van chronische stress
Een aantal verschijnselen van chronische stress zijn:- Een maag die van streek is, diarree of slechte spijsvertering;
- Hoofdpijn;
- Rugpijn;
- Slapeloosheid;
- Te veel/te weinig eten;
- Een vijandig, boos of prikkelbaar gevoel;
- Een angstig gevoel;
- Het ontlopen van andere mensen;
- Huilen;
- Het uitstellen van taken of een te grote betrokkenheid bij een bepaalde taak;
- Frustratie over dingen die je normaal gesproken nauwelijks hinderen.
Stress bestrijden
Een aantal tips om stress te bestrijden:- Sporten: wanneer je sport, produceren je hersenen de chemische stof endorfine. Hierdoor voel je je rustig en goed. Kies een sport die je leuk vindt.
- Yoga: van yoga word je leniger en leer je hoe je je kunt ontspannen. Zelfs eenvoudige stretchoefeningen kunnen je helpen te ontspannen.
- Vechtsporten: hierdoor leer je je beter te concentreren en de stress te verminderen.
- Hobby's: doe samen met vrienden iets dat je leuk vindt, zoals sporten, spelletjes, toneelspelen of muziek maken. Dit helpt je om je ergens anders op te richten en je stress te verminderen.
- Ademhalingsoefeningen en ontspanning: langzaam en diep ademhalen zorgt voor de toevoer van meer zuurstof in je lichaam. Hierdoor voel je je rustiger. Let er wel op dat je niet te snel ademt, want dan word je licht in je hoofd. Tel langzaam tot drie als je inademt en nog een keer als je uitademt.
- Visualisatie: doe je ogen dicht en denk aan een vredige plek, een fijne gebeurtenis uit het verleden of je succes in de toekomst.
- Positief denken: kijk uit voor negatieve gedachten. Denk eraan dat jij zelf bepaalt hoe je je voelt.
Verdovende middelen
Als je gestrest bent, ga je misschien op zoek naar iets dat dit gevoel laat verdwijnen. Veel mensen proberen de stress het hoofd te bieden door te roken, drinken of drugs te gebruiken. Door deze dingen kun je inderdaad het gevoel krijgen dat de stress minder is geworden, maar dat is slechts tijdelijk. Als je veel drugs gebruikt of alcohol drinkt, kun je je depressief en stuurloos gaan voelen. Het heeft dus juist een negatieve uitwerking.Hulpverlening
Soms voel je je zo ongelukkig dat je denkt dat niemand je kan helpen. Dit is echt niet waar, dus geneer je niet om om hulp te vragen. Praat met iemand over je stressgevoelens, bijvoorbeeld met je ouders, leraren of vrienden die je vertrouwt. Je kunt ook contact opnemen met een medische hulplijn of je huisarts. Al deze mensen kunnen je helpen, maar je moet zelf beslissen wie je kiest. Sommige hulpverleners en psychologen zijn speciaal opgeleid om jongeren te leren omgaan met stress. Je kunt hiernaar informeren bij je huisarts, school of opleiding.Stress komt heel veel voor en iedereen krijgt er zo nu en dan mee te maken. Leer hoe je ermee om kunt gaan, zodat het je leven niet verpest.
Meer informatie
www.stressgids.nl/http://stress.startpagina.nl/
| Bron: LSHTM | Copyright: Medic Info | Datum: 02/11/2010 |
