Insecten op reis

Inleiding

Insecten als muggen en vliegen kunnen een aantal ernstige ziekten overbrengen. Het is daarom van belang insectenbeten en besmetting te voorkomen. Muggen kunnen drager zijn van malaria, dengue (knokkelkoorts), Japanse encefalitis en gele koorts. Vliegen kunnen verschillende darmziekten overbrengen, waaronder dysenterie. De ziekteverwekkers, dit zijn meestal bacteriën, worden hierbij door vliegen overgebracht van besmette uitwerpselen naar voedsel. Daarnaast brengt de tseetseevlieg de Afrikaanse slaapziekte over.

Insectenwerende middelen

De meeste muggen zijn het actiefst rond zonsopgang en zonsondergang maar de denguemug steekt met name overdag. Het is daarom verstandig om altijd beschermd te zijn met insectenwerende middelen. Deze middelen zijn vooral bedoeld tegen insecten die via steken ziekten kunnen overbrengen op mensen. De meest gebruikte insectenwerende middelen bevatten DEET, citronella en lavendelolie. Deze stoffen worden in verschillende concentraties en combinaties verwerkt in lotions, crèmes, sticks, sprays en geïmpregneerd textiel, zoals handdoeken of klamboes. DEET is de meest doeltreffende stof, die na opbrengen door de huid wordt opgenomen en in de bloedbaan terecht komt. Het is een zeer krachtig middel dat een overgevoeligheidsreactie kan veroorzaken. Meestal wordt daarom de laagste nog werkzame concentratie van 30 tot 35 procent gebruikt. DEET wordt met name aanbevolen voor gebieden waar malaria voorkomt.

Voorafgaand aan gebruik van een insectenwerend middel is het verstandig om eerst te bepalen of er sprake is van overgevoeligheid. Dit kan door het middel op een klein stukje huid van bijvoorbeeld de arm aan te brengen en te bekijken of een huidreactie, zoals jeuk, branderigheid of roodheid, optreedt. Is dit het geval, was het middel dan meteen van de huid. Het is raadzaam geen insectenwerend middel aan te brengen op wondjes en op geïrriteerde of verbrande huid en alleen de onbedekte huid in te smeren. Tenslotte is het in een warm en vochtig klimaat en bij lichamelijke inspanning vaker nodig om insectenwerende middelen aan te brengen.

Omdat muggen door sommige soorten textiel heen kunnen prikken, kan het verstandig zijn ook een insectenwerend middel op de kleding aan te brengen. Muggen worden aangetrokken door donkere kleuren en daarom kan het beste lichtgekleurde kleding gedragen worden. Ook is het verstandig zoveel mogelijk huid bedekt te houden door lange mouwen, een lange broek, sokken en dichte schoenen te dragen. Muggen en andere insecten komen tevens op geuren af, gebruik daarom ongeparfumeerde zeep, shampoo, wasmiddel en deodorant en geen parfum, eau de toilette of aftershave. De kans op een insectenbeet wordt kleiner bij slapen in een kamer met horren voor de ramen en onder een, bij voorkeur geïmpregneerde, klamboe. Zogenaamde muggenspiraaltjes geven bij verbranding een lucht af die onaangenaam is voor insecten en kunnen zo muggen op een afstand houden. Daarnaast zijn er apparaatjes voor in het stopcontact, die een muggenwerende lucht verspreiden.

De apotheek of drogist kan advies geven over insectenwerende sprays, lotions en crèmes. Lees voor gebruik de informatie op de verpakking en volg de gebruiksaanwijzing. Houd insectenwerende middelen buiten bereik van kinderen en laat het ze nooit zonder toezicht gebruiken.

Voorzorgsmaatregelen

Informeer voorafgaand aan de reis of door insecten overgebrachte ziekten voorkomen in het gebied van bestemming. In dat geval kunnen voorzorgsmaatregelen, zoals de juiste vaccinaties en medicijnen om ziekten zoals malaria te voorkomen, worden genomen.

Meer informatie

Informatie van GGD Nederland
https://secure.ggdreizen.nl/

Informatie van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering
www.lcr.nl/

Informatie over malaria
http://nhg.artsennet.nl/kenniscentrum/k_voorlichting/NHGPatientenbrieven/NHGPatientenbrief/PBA6d.htm
http://www.rivm.nl/cib/infectieziekten-A-Z/infectieziekten/malaria/Malaria_ISI.jsp

Bron: Medic Info

Datum: 02/04/2009