Gameverslaving |
|
Online games zijn voor de meeste spelers een prettig en onschuldig tijdverdrijf. Voor een kleine groep spelers is het veel meer dan dat. Zij vinden het gamen zo belangrijk dat ze kenmerken vertonen van een verslaving.
Verslaving
Wanneer kun je spreken van een verslaving? Veel mensen vinden dat verslaving of verslaafd zijn betrekking heeft op middelen zoals drugs en alcohol, de zogenaamde fysieke verslavingen. Er zijn inmiddels ook experts die beweren dat je verslaafd kunt raken aan een activiteit, zoals gokken of werk. In dat geval spreekt men over een gedragsverslaving.Gamen zou je kunnen vergelijken met gokken. In beide gevallen wordt er in onze hersenen dopamine aangemaakt. Deze stof heeft te maken met het gevoel dat je krijgt bij een beloning; je voelt je prettig en tevreden.
Dwangmatig gamen
Bij een gedragsverslaving wordt de activiteit steeds belangrijker in het leven en uiteindelijk gaat de activiteit het leven beheersen. De verslaving zorgt ervoor dat iemand de activiteit nodig heeft om zich goed te voelen. Andere zaken worden opgeofferd om het te kunnen ervaren.
Een gameverslaving veroorzaakt vaak geen direct financieel leed, zoals bij een gokverslaving, maar het neemt grote hoeveelheden tijd in beslag. De gamer kan een dwangmatige behoefte ervaren om te gaan spelen en kan er vervolgens ook moeilijk mee ophouden. Ondanks andere verplichtingen kan diegene niet de zelfbeheersing opbrengen om het gamen te beperken of te stoppen.
Oorzaken
Hoe kan het gebeuren dat mensen, vaak jongeren, aan gamen verslaafd raken? Vaak is hiervoor niet één oorzaak te noemen en is het een samengaan van verschillende factoren.Verslavend
Games worden door de makers als het ware ‘verslavend’ gemaakt. De ontwerpers zorgen ervoor dat gamers maximaal geboeid blijven, zodat zij de game blijven spelen en dan ook hun abonnement blijven betalen. De games worden dus ontwikkeld om langdurig de aandacht vast te houden en bevatten een unieke combinatie van aantrekkelijke eigenschappen die de speler doet verlangen naar meer. Je hoort mensen ook wel eens uitroepen dat een game ‘echt verslavend’ is. Maar hoe goed een game ook in elkaar zit, het is natuurlijk niet de game op zich die voor de verslaving zorgt.
Positieve emoties
Wat ook meespeelt, is de behoefte om positieve emoties te beleven zoals plezier, spanning. Een speler kan in de game iets bereiken, zelf bepalen, controle uitoefenen, dingen zelf in de hand hebben en respect genereren van anderen in het spel. Iets wat in de realiteit niet altijd lukt. Wanneer games worden gespeeld om gevoelens te bevredigen die in de werkelijkheid niet bevredigd kunnen worden, is het mogelijk dat het plezier dat voortkomt uit het spelen groter wordt dan het plezier dat gehaald wordt uit het dagelijks leven.
Vluchten en onderduiken
Wanneer jongeren spanningen en problemen in de realiteit ervaren, kan gamen ook een uitvlucht zijn. Iemand ontsnapt daarmee aan de werkelijkheid. In plaats van om te gaan met spanningen en problemen, duiken ze onder in een andere (virtuele) wereld. Hier ervaren ze plezier, spanning en uitdaging. Ze spelen een rol die ze zelf gecreëerd hebben in een plaats waar ze graag zijn en hebben contact met anderen en werken zelfs met ze samen. Negatieve gevoelens verdwijnen als sneeuw voor de zon en plezier en uitdaging voeren de boventoon. Games zijn dan de oplossing voor alledaagse problemen en frustraties.
Uit onderzoek van Wan en Chiou komt de aanleiding om te gaan spelen bij gameverslaafden niet zozeer voort uit de wens om plezierige emoties te beleven, maar heeft het vooral te maken met een behoefte om negatieve emoties te vermijden (escapisme). De verslaving heeft ervoor gezorgd dat ze denken games nodig te hebben om zich goed te voelen.
Waarom kan stoppen met gamen moeilijk zijn?
Een moeilijk leven kan een reden zijn om in het gamen te vluchten, maar ook het tegenovergestelde kan waar zijn. Er zijn gameverslaafden die zijn begonnen omdat hun dagelijks leven te saai is.Deze speler zoekt de spannende en levensbedreigende situaties in een game op. Diegene neemt dan een grootse en meeslepende taak op zich. Vaak speelt hij een rol die aanzien en respect bij anderen opwekt. Op een gegeven moment is de gamewereld een realiteit voor hem, net zo goed als de werkelijkheid. Voor de verslaafde wordt de werkelijkheid al snel de minst favoriete realiteit.
Het probleem is dan niet zozeer dat het spel te verslavend is, maar dat andere activiteiten niet plezierig genoeg zijn om het gedragspatroon te doorbreken.
Virtuele afspraak
Een andere reden waardoor het gedrag moeilijk te doorbreken is, zijn de afspraken die met medespelers worden gemaakt tijdens de online games. Bij deze afspraken komen gamers van over de hele wereld bij elkaar om te gaan gamen, punten te halen en te laten zien hoe goed ze zijn. Er moet ook regelmatig worden samengewerkt om verder te komen in het spel.
Wanneer iemand net voor een groot gevecht staat (toernooien, clanwars) die hij samen met zijn medespelers moet winnen, moeten er afspraken gemaakt worden over wanneer iedereen tegelijk online is. Omdat iemand dan ook een verplichting heeft in de virtuele wereld, kan hij niet aanwezig zijn in de echte wereld. Want als iemand in de virtuele wereld zijn afspraak regelmatig niet nakomt, wordt hij buitengesloten.
Na zoveel uren gamen wil je dat natuurlijk niet dus je past je maar al te graag aan aan de ‘eisen’ van die wereld. Afspraken met vrienden worden afgezegd, jongeren gaan niet meer sporten enzovoort.
Gevolgen
- Lichamelijke gevolgen: vermoeide droge of geïrriteerde ogen, migraine/hoofdpijn, rugpijn, RSI, gebrek aan lichaamsbeweging, vetzucht.
- Het dagelijks leefpatroon wordt zodanig aangepast dat er zolang en zo vaak mogelijk gespeeld kan worden. Er wordt minder tijd besteed aan familie en vrienden, minder tijd voor school of werk, minder tijd voor slapen (minder dan de noodzakelijke 8 uur per nacht), minder tijd om te eten (vaak achter de computer), weinig tijd om te sporten.
- Sociaal isolement: met regelmaat bestrijden jongeren gevoelens van eenzaamheid door te vluchten in een game. Paradoxaal genoeg lost het gamen de eenzaamheid niet op, maar versterkt deze alleen maar. Dit geldt dan voor de fysieke wereld; ze raken geïsoleerd van mensen in hun directe omgeving. Online onderhouden ze dan wel vaak virtuele vriendschappen.
Een verslaving kenmerkt zich niet zozeer door de tijd die een speler besteedt aan games, maar door de onmogelijkheid om te stoppen als hij er problemen van ondervindt. Een gameverslaafde is niet in staat om zijn eigen grenzen aan te geven of te stoppen als deze grenzen overschreden zijn.
Kenmerken
- Leefpatroon wordt aangepast aan het gamen
- Steeds behoefte hebben om een game te spelen
- Haast niet achter de computer uit kunnen/willen komen
- Beleeft het meeste plezier aan gamen in plaats van andere activiteiten of contacten
- De hele dag willen gamen als dat mogelijk zou zijn
- Vaak denken en praten over de vorige of volgende keer gamen
- Liegen over tijden die wordt besteed aan het gamen
- Games gebruiken om negatieve stemming kwijt te raken
- Ongelukkig zijn wanneer er niet gespeeld wordt
- Minder tijd aan familie en vrienden besteden dan aan het gamen
- Slaaptekort vanwege het gamen
- Gamegebruik altijd goed praten
- Gebruik van andere mediabronnen om informatie te verzamelen over favoriete games
- Geïrriteerdheid en stemmingswisselingen wanneer het gamen wordt stopgezet.
Tips voor ouders
- Bepaal duidelijk wanneer er gespeeld mag worden (bijvoorbeeld na het huiswerk of niet vlak voor het slapen gaan)
- Bepaal hoelang er gespeeld mag worden
- Bepaal welke games er gespeeld worden; ben op de hoogte van welke games er gespeeld worden en speel een keertje mee
- Wanneer het mogelijk is binnen de opvoedingsrelatie bepaal dan in overleg met je kind bovengenoemde regels.
- Als regels in overleg zijn vastgelegd, dan ligt een gedeelte van de verantwoordelijkheid ook bij het kind. Zodoende kun je je kind daar ook beter op aanspreken en naar terug verwijzen
- Houd het gesprek over gamen open zodat je kind zijn interesse kan blijven delen.
- Blijf praten over gamegebruik en bescherm tegen overmatig gamegebruik door aantrekkelijke alternatieven te bieden
- Het is in veel gevallen verstandig geen games toe te laten in de slaapkamer; haal ze in ieder geval weg voor het slapen gaan.
Bronnen/ meer informatie
Boeken:Gameverslaving: probleemgebruik herkennen, begrijpen en overwinnen, geschreven door: Jeroen S. Lemmens, 2007.
Jongeren en hun digitale wereld: wat leraren en ouders eigenlijk moeten weten, geschreven door: Guus Wijngaards, Jos Fransen, Pieter Swager, 2006.
Een wereld te winnen: Gaming als sport en economie, geschreven door: Heus, Vermeend, Briët, Spaink, 2006.
Tijdschrift:
Pedagogiek in Praktijk: Als spelen een obsessie wordt, geschreven door: Jeroen S. Lemmens, februari 2007.
Krant:
Brabants Dagblad: Computergames, geschreven door: Herman Stil, 28 maart 2008.
Websites
http://weetwatzegamen.nl Site voor o.a. ouders over gaming en jongeren
www.ouders.nl Informatie over opvoeden
http://www.smithandjones.nl Gameverslavingskliniek
| Bron: Esther Bouw | Copyright: Medic Info | Datum: 23/07/2008 |
