Gezond leven
 
Levensfase
 
Medisch
 
Spreekuur
 
SlapenReizenVoedingMentaal fitBewegen en gezondheidAlternatieve geneeswijzenArbeid en gezondheidGezond gebitRoken, alcohol en drugsZwangerschapBaby'sKinderenJongerenVrouwenMannenSeniorenChronische ziektesHart - en vaatziektesMedische encyclopediePsychische AandoeningenBorstkankerAfasieArtroseAstmaDementieDepressieDiabetesHoge bloeddrukHoofdpijnIncontinentieLeven met een chronische ziekteMantelzorgRugpijnSporten met een beperkingVoedselallergieVraag het de deskundigeGa ik hiermee naar de dokter?Het virtuele consultatiebureau
 

Stress

Pagina afdrukken

Wat is het?

Stress betekent een gevoel van spanning. Dat is niet per definitie negatief of ongezond. Mensen hebben namelijk een bepaalde mate van stress nodig om goed te kunnen functioneren. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat iemand zijn werk op tijd afkrijgt of alert reageert in het verkeer.

De stress wordt vervelend als het gevoel van spanning iemand boven het hoofd groeit. Hoeveel stress iemand aankan, verschilt per persoon.

Symptomen stress

Bij stress komen er hormonen vrij in het lichaam: adrenaline en cortisol. Het lichaam reageert als volgt:
  • De bloeddruk gaat omhoog. 
  • Het hart klopt sneller.
  • De spieren spannen zich. 
  • De ademhaling versnelt.
  • De handen worden koud. 
  • Het zweet breekt uit. 
Zo wordt het lichaam in staat van paraatheid gebracht. Als de stressvolle situatie voorbij is, neemt de spanning weer af. Lichaam en geest kunnen zich dan gaan herstellen.

Als je na de stressreactie geen moment neemt om te herstellen, blijft er te veel adrenaline en cortisol in het lichaam. Bij aanhoudende stress nemen de hormoonniveaus steeds verder toe. Dit kan leiden tot allerlei klachten, zoals:
  • Onrust.
  • Chaotisch gedrag. 
  • Vergeetachtigheid. 
  • Slaapproblemen.
  • Huilbuien.
  • Prikkelbaarheid.
  • Negatieve gedachten. 
In geval van stress staan labiliteit en opgejaagdheid vaak op de voorgrond. Bij een burn-out is uitputting meestal het meest duidelijke symptoom.

Hoe ontstaat stress?

Sommige mensen zijn gevoeliger voor stress dan anderen. Als de eisen die worden gesteld overeenkomen met wat je aankan, is er sprake van gezonde spanning. De draagkracht is in dit geval in evenwicht met de draaglast.

Draagkracht
Draagkracht zijn de mogelijkheden die je hebt om met stress om te gaan. Draagkracht wordt bijvoorbeeld bepaald door:
  • Leefgewoontes.
  • Sociale steun.
  • Gezondheid.
  • Assertiviteit.
  • De manier waarop iemand omgaat met conflicten of problemen.
Draaglast
Draaglast zijn de factoren uit je omgeving die spanning veroorzaken. Bijvoorbeeld hoge werkdruk of gebeurtenissen in het privéleven, zoals ziekte, verbreken van een relatie of overlijden van een dierbare. Ook een huwelijk of geboorte van een kind kan stress met zich meebrengen.

Stress
Problemen ontstaan als de draaglast groter wordt dan de draagkracht. Dit kan gebeuren doordat de draaglast toeneemt of doordat de draagkracht vermindert. Er is dan sprake van ongezonde stress. Iemand is uit balans en ervaart de eisen die gesteld worden als groter dan hij aankan. Als een periode van stress te lang duurt, raakt het lichaam uitgeput. Op den duur kan dat leiden tot overspannenheid en burn-out.

Zelfzorg bij stress

Negeer signalen van stress niet. Stressklachten zijn een waarschuwingssignaal. Het lichaam geeft aan dat het even allemaal te veel is en dat het wil opladen. Doe het dan wat rustiger aan en zorg actief voor ontspanning.

Ontspanning betekent voor iedereen iets anders. De een komt helemaal tot rust met een goed boek, de ander gaat liever sporten en weer iemand anders krijgt zijn hoofd helemaal leeg door met vrienden af te spreken. Ook ontspanningsoefeningen, meditatie of yoga kunnen stress verminderen. Het is van belang dat je doet wat bij je past en waar je je goed bij voelt.

Daarnaast is het belangrijk dat de draagkracht en draaglast in balans zijn. Dat kan door kritisch te bekijken op welke stressvolle factoren je zelf invloed hebt en deze zo mogelijk te veranderen. De belastbaarheid kan worden vergroot door een gezonde leefstijl, steun te zoeken in de omgeving, assertief te zijn en op een goede manier met conflicten en problemen om te gaan.

Hulp zoeken bij stress

Neem contact op met de huisarts in de volgende situaties:
  • Als het je niet meer lukt om je op te laden.
  • Als je het gevoel hebt dat de stress je boven het hoofd groeit en je er zelf niet meer uitkomt.
  • Als je je zorgen maakt.
Samen met de huisarts bekijk je hoe je de stress kunt verminderen. De arts kan je ook doorverwijzen als dit nodig is.

Meer informatie

Informatie van het Fonds Psychische Gezondheid
www.psychischegezondheid.nl/stress

Informatie van de Nederlandse Hartstichting
www.hartstichting.nl/risicofactoren/stress
Bron: Medicinfo Copyright: Medicinfo Datum: 14/04/2016 Disclaimer Medicinfo

Pagina afdrukken