Urine-incontinentie is het onvermogen om de urinelozing te reguleren waardoor ongewild urineverlies optreedt. Incontinentie komt het vaakst bij vrouwen voor. Bij mannen is incontinentie een probleem dat vooral op latere leeftijd ontstaat. Incontinentie ontstaat door een verstoring van het normale proces van urine ophouden en urine lozen.
Urine wordt gevormd in de nieren en stroomt voortdurend via twee buisjes (urineleiders of ureters genoemd) naar de blaas. Wanneer de blaas vol is, ontstaat aandrang. Bij een goed werkend systeem kan de urine worden opgehouden totdat het toilet is bereikt en dan worden geloosd. De urine stroomt dan via een ander buisje (de plasbuis of urethra genoemd) naar buiten. Bij de man mondt de plasbuis uit aan de top van de penis, bij de vrouw vlak voor de vagina. Het kunnen ophouden en lozen van urine is mogelijk door een subtiel samenspel tussen een aantal spiergroepen. Sluitspieren (sfincters, bekkenbodemspieren) zorgen voor het vasthouden, terwijl spieren in de wand van de blaas zorgen voor het loslaten van de urine. De betrokken spieren worden aangestuurd door zenuwen. De meeste van deze spieren staan onder invloed van de wil.
Er zijn verschillende verstoringen van het normale proces van urine ophouden en urine lozen. Elke verstoring leidt tot een andere vorm van urine-incontinentie. Verschillende vormen urine-incontinentie zijn:
- Stressincontinentie
Deze vorm ontstaat voornamelijk door verslapping van de bekkenbodemspieren waardoor de sluitspier van de blaas minder goed functioneert. Het urineverlies treedt vooral op tijdens activiteiten als lachen, tillen en hoesten.
- Urge-incontinentie
Deze vorm is het gevolg van een overactieve blaas. Het urineverlies gaat gepaard met een plotselinge, onhoudbare aandrang om te plassen.
- Gemengde incontinentie
Dit is een mengvorm van stressincontinentie en urge-incontinentie.
- Overloopincontinentie
Deze vorm ontstaat doordat de urine niet goed kan afvloeien in de blaas waardoor een overvolle blaas ontstaat. Er worden onregelmatig druppeltjes urine verloren.
- Reflexincontinentie
Bij deze vorm van incontinentie staat de urinelozing door een neurologische oorzaak niet meer onder invloed van de wil. Er kunnen flinke hoeveelheden urine worden verloren zonder dat er aandrang wordt gevoeld.
- Functionele incontinentie
Bij deze vorm functioneren de blaas en de urinewegen normaal. Er wordt urine verloren doordat het te lang duurt voordat iemand op het toilet zit. Dit wordt gezien bij dementie, motorische beperkingen en visuele stoornissen.
- Incontinentie tijdens en na de zwangerschap
Tijdens en na de zwangerschap treden in het lichaam veel veranderingen op. Dit kan leiden tot ongewild urineverlies.
