Dyscalculie

Inleiding

Het woord dyscalculie komt uit het Grieks en betekent letterlijk: niet goed kunnen berekenen.
Bij kinderen met dyscalculie verloopt het leren rekenen dan ook problematisch. Ze hebben problemen met de rekenhandelingen, het automatiseren en het toepassen van reken- en wiskundekennis.
Voor het kind betekent dit dat het wel de getallen ziet en herkent, maar niet weet wat het ermee moet doen. Een kind met dyscalculie begrijpt vaak helemaal niets van cijfers. Dit geldt voor gewone rekensommen, maar ook voor klokkijken en het omgaan met geld.
Wanneer het dan is uitgelegd, hebben ze moeite de uitleg te onthouden. Dit ligt niet aan de intelligentie van het kind of aan te weinig onderwijs.

Oorzaken

Over de oorzaak is nog onvoldoende duidelijkheid. Uit sommige onderzoeken lijkt dyscalculie een aangeboren erfelijke stoornis te zijn.

Kenmerken

• Het kind heeft problemen met tellen (blijft lang op de vingers tellen).
• Problemen met inzicht; hoofdrekenen en schatten. Wanneer het kan tellen heeft het moeite met het oplossen van de som.
• Wanneer de som berekend is, heeft het kind moeite om de getallen waarmee de berekening gemaakt is te onthouden.
• Moeite met het onthouden van de uitleg.
• Problemen met volgorde: getallen op volgorde zetten, recepten lezen, klokkijken.
• Problemen met ruimtelijke oriëntatie (rekenhandelingen).
• Problemen met het interpreteren van codes, patronen (muzieknoten, talen).
• Werkt vaak langzaam. Het kind moet vaak wat langer nadenken voordat het iets weer weet.

Diagnose

Er is sprake van dyscalculie wanneer het kind er niet in slaagt om inzichten en / of rekenvaardigheden en / of oplossingsstrategieën te verwerven, flexibel toe te passen en te automatiseren. Om de diagnose te kunnen stellen, kan men bij een psycholoog of orthopedagoog terecht.
Bij dyscalculie is het zo dat de stoornis in meer dan de helft van de gevallen niet alleen voorkomt. Vaak is er ook sprake van een taalstoornis, een geheugenstoornis, een rijpingsstoornis, een aandachtsstoornis of een visueel-ruimtelijke stoornis.

Behandeling

Kinderen met dyscalculie zijn intelligente kinderen met een reken/wiskunde-probleem. Wanneer het kind getest wordt, is het van belang dat er ook gekeken wordt op welke manier het kind alles onthoudt, hoe het met sommen omgaat en wat nu precies moeilijk gaat. Daarbij moet er gekeken worden waar het kind goed of wat beter in is. Zo kan men in het behandelplan de begeleiding zo goed mogelijk afstemmen op het kind.
Meestal maken kinderen na de diagnose dyscalculie eigen rekenwerk en doen ze het rekenwerk dus niet meer met de grote groep mee. Ze doen het op hun eigen manier en op hun eigen tempo. Zo wordt het wat overzichtelijker voor hen én ze lopen ook niet steeds achter bij de rest, wat natuurlijk ook voor een bepaalde onrust zorgt. Met eigen rekenwerk leren ze stap voor stap een goede opbouw van het rekenwerk

Gevolgen

Kinderen zijn op school regelmatig en intensief bezig met rekenen en getallen. Het kind wordt daardoor elke dag weer met zijn probleem geconfronteerd. Steeds weer ontdekt het kind dat hij of zij het niet goed kan en de anderen wel. Het kind is even slim of slimmer, maar het lukt niet om foutloos te rekenen, klok te kijken, met geld om te gaan, te wegen en te meten enzovoort. Daar wordt het ook steeds op aangesproken.
Dit kan lijden tot onzekerheid, faalangst, weinig zelfvertrouwen. Het kan zelfs ervoor zorgen dat het kind het gevoel krijgt dat het nergens goed in is. Het gaat niet meer graag naar school en heeft motiveringsproblemen. Het kind voelt zich schuldig omdat het niet aan de verwachtingen kan voldoen, van school en ouders. Het is dus belangrijk om het kind ook op sociaal emotioneel vlak goed te ondersteunen.

Tips voor ouders

• Het kind kan er niets aan doen dus probeer begrip op te brengen.
• Blijf in het kind geloven en moedig het aan.
• Benadruk de dingen die het kind goed kan.
• Heb geduld, de resultaten kunnen sterk wisselen. Leg niet teveel nadruk op de lage cijfers voor rekenen.
• Het kind heeft meer tijd nodig om de taak te begrijpen.
• Geef eenzelfde structuur aan als op school als het om rekenwerk gaat en ben consequent wanneer je opdrachten samen doet.
• Voor leerlingen in het voortgezet onderwijs is de school vaak bereid tot het aanvaarden van een dyscalculieverklaring. Daardoor kan de school bepaalde regels voor de leerling aanpassen (bijvoorbeeld langer de tijd geven voor toetsen).

Meer informatie

Boek: Problemen in de rekenontwikkeling, uitgegeven door Garant op initiatief van Fontys Opleidingscentrum Speciale onderwijszorg Tilburg en Zwolle.

www.dyscalculie.startpagina.nl
www.dyscalculie.org
www.dyscalculie.com
www.balansdigitaal.nl
www.tbraams.nl/kinderkrant/kids

Bron: Esther Bouw

Datum: 23/10/2009