Brekingsfouten in het oog |
|
ADVERTENTIE
Inleiding
Normaal gesproken wordt licht dat in het oog valt, door het hoornvlies en de lens keurig gebundeld op het netvlies geprojecteerd en zien we een scherp beeld. We spreken dan van een emmetroop oog, een ‘oog van goede maat’.Als er afwijkingen zijn in kromming van hoornvlies, van de lens of de lengte van de oogbol, dan valt het licht voor of achter het netvlies, waardoor een wazig beeld wordt gevormd. Dergelijke afwijkingen staan bekend als brekingsafwijkingen en vaak is een bril (of contactlenzen) nodig om het gezichtsvermogen te verbeteren.
We kennen bijziendheid, verziendheid en astigmatisme.
Als er brekingsverschillen bestaan tussen de twee ogen, bijvoorbeeld één sterk bijziend oog terwijl het andere oog verziend is, dan spreken we van anisometropie. Dit komt niet vaak voor.
Bijziendheid (myopie)
Iemand met myopie kan het oog niet goed scherp stellen op voorwerpen op afstand. Voorwerpen die zich dichtbij bevinden, worden duidelijk waargenomen, terwijl voorwerpen in de verte wazig zijn. Daardoor knijpt iemand die bijziend is zijn ogen vaak een beetje dicht als hij naar voorwerpen ver weg kijkt.Een min (-) lens is nodig om weer scherp te kunnen zien.
Oorzaken
De oogbol is zo gevormd dat alle lichtstralen die binnenkomen, gebundeld op het netvlies (de binnenste laag van het oog) terechtkomen. Als het hoornvlies en/of de lens te sterk breken of als de oogbol om wat voor reden dan ook verlengd is, valt het beeld vóór het netvlies in plaats van erop. Daardoor komt bijziendheid vaak voor bij snel groeiende kinderen in de schoolleeftijd en bij tieners. Tijdens de groeiperiode wordt de aandoening ernstiger en mogelijk moet de sterkte van brillenglazen of contactlenzen regelmatig worden aangepast. Wanneer de groei stopt, meestal rond het twintigste levensjaar, verergert de aandoening meestal niet meer.De kans op bijziendheid is groter wanneer de aandoening in de familie voorkomt.
Verschijnselen
Veel voorkomende symptomen zijn:- wazig zien;
- de ogen dichtknijpen wanneer naar voorwerpen in de verte wordt gekeken;
- kinderen kunnen het schoolbord vaak niet lezen, maar kunnen een boek met gemak lezen;
- vermoeide ogen;
- hoofdpijn.
Verziendheid (hypermetropie)
Bij hypermetropie is het moeilijk is voorwerpen dichtbij te zien. Voorwerpen op afstand worden scherp waargenomen, terwijl voorwerpen dichtbij wazig lijken. Verziendheid is soms al vanaf de geboorte aanwezig.Doordat het oog in staat is de kromming van de ooglens te wijzigen (accommodatie), kan het onscherpe beeld vaak nog worden hersteld. Als de verziendheid niet ernstig is, groeien kinderen er vaak overheen.
Als dit niet lukt, dan is een plus (+) lens is nodig om weer scherp te kunnen zien.
Oorzaken verziendheid
Zoals hierboven al is vermeld, is de oogbol zodanig gevormd dat alle lichtstralen die binnenkomen, op het netvlies worden gebundeld.Als om welke reden dan ook de oogbol echter verkort is, valt het beeld achter het netvlies in plaats van erop. Daardoor wordt het beeld onscherp. Kinderen kunnen lichte afwijkingen compenseren, maar bij het ouder worden is een bril of zijn contactlenzen nodig om het gezichtsvermogen te corrigeren. Verziendheid in de familie is een risicofactor.
Verschijnselen hypermetropie
De verschijnselen van hypermetropie zijn:- een wazig beeld van voorwerpen dichtbij;
- vermoeide en pijnlijke ogen;
- hoofdpijn.
Ouderdomsverziendheid (presbyopie)
Presbyopie is ouderdomsverziendheid. Het accommodatievermogen van de lens gaat achteruit, waardoor verziendheid ontstaat. Meestal begint dit rond het 45ste levensjaar.Oorzaken presbyopie
Het accommodatievermogen van het oog hangt af van de elasticiteit van de lens en deze gaat bij het ouder worden geleidelijk verloren. Het wordt steeds moeilijker voorwerpen dichtbij scherp te zien. Daardoor moet een boek of de krant verder weg worden gehouden om deze scherp te kunnen zien.Verschijnselen presbyopie
De symptomen van presbyopie zijn onder meer een afname van het vermogen om voorwerpen dichtbij scherp te stellen, vermoeide ogen en hoofdpijn.Cilinderglazen (astigmatisme)
Bij astigmatisme is er sprake van ongelijke breking van het licht in het hoornvlies. De kromming van het hoornvlies is niet in alle richtingen gelijk. Dit levert een vervormd beeld op.Bij astigmatisme is een cilinderbril nodig.
Behandeling brekingsafwijkingen
Voor het behandelen van brekingsafwijkingen zijn brillen of contactlenzen nodig. Een andere mogelijkheid is laserchirurgie (LASIK laser). Dit kan in gespecialiseerde centra worden gedaan.Preventie brekingsafwijkingen
Er is geen manier om brekingsafwijkingen te voorkomen.Het gebruik van een bril of contactlenzen heeft geen invloed op de normale progressie van de afwijkingen. Ze bundelen alleen het licht, zodat de betrokkene scherp kan zien.
Meer informatie
www.oogheelkunde.orgInformatie van het Nederlands Oogheelkundig Genootschap
www.emedicine.com (Engels)
| Bron: LSHTM | Copyright: Medic Info | Datum: 16/10/2003 |