Afasie

Bijkomende stoornissen

Inleiding

Afasie is een stoornis in het gebruik van de taal die ontstaat door een hersenletsel, terwijl er voorheen een normaal taalgebruik was.

Mensen met afasie kunnen niet meer gewoon spreken, schrijven, lezen en slecht of moeilijker begrijpen wat anderen zeggen.

Afasie treedt meestal plotseling op en is heel ingrijpend voor de patiënt en zijn omgeving. Van de ene op de andere dag kan met niet meer op een normale manier duidelijk maken wat men wil zeggen. De mate waarin het taalvermogen is aangetast, verschilt van persoon tot persoon. Sommige mensen met afasie zijn niet meer in staat nog een woord uit te brengen, anderen praten honderd uit maar zijn niet te volgen en weer anderen hebben slechts lichte problemen met het vinden van het goede woord.

Oorzaak

Afasie is het gevolg van een hersenletsel.

Deze beschadiging kan veroorzaakt zijn door:

Een cerebrovasculair accident (CVA oftewel een vaatziekte in de hersenen). Het kan gaan om een herseninfarct (één of meerdere bloedvaten in de hersenen zijn afgesloten) of een hersenbloeding (één of meerdere bloedvaten in de hersenen zijn gesprongen).
Tumor. Een gezwel in de hersenen kan de hersenfunctie verstoren en afasie veroorzaken.
Een trauma/ongeluk. Hoofdletsel kan afasie tot gevolg hebben.

Symptomen

Taalstoornis

Doordat mensen met afasie niet of moeilijk in staat zijn om te zeggen of schrijven wat ze willen, wordt het contact met anderen veel lastiger. Communicatie is voor mensen heel belangrijk. Iedereen heeft wel eens ondervonden hoe frustrerend het is als je niet goed begrepen wordt. Mensen met afasie ervaren dagelijks deze frustratie. Het taalgebruik bestaat uit meer dan woorden, ook gebaren, mimiek, lichaamshouding, intonatie en tekenen zijn uitingen van taal. We onderscheiden verschillende taalniveaus. Afasie situeert zich op één of meerdere taalniveaus. Hoe ernstiger de afasie hoe meer niveaus van taalgebruik beschadigd zijn. Bijvoorbeeld: als iemand met een ernstige afasie moeite heeft met de betekenisvorming, houdt dat in dat hij het woord niet kan bedenken en zeggen, maar er ook niet op het idee komt om een gebaar of tekening te maken. Hij heeft ook problemen met het begrijpen van taal.

Soorten

Er zijn geen twee mensen die dezelfde afasie hebben. Omdat elke persoon uniek is, verschilt - ook binnen bepaalde grenzen - de plaats van functies in de hersenen van persoon tot persoon.

De soort en de ernst van de afasie worden bepaald door:

de plaats van de hersenbeschadiging
de grootte van de beschadiging.

In de medische wereld zijn veel vormen van afasie beschreven. De vier hoofdvormen zijn:

Bijkomende stoornissen

Perseveratie: Bij de ernstige vormen van afasie komt het voor dat de persoon "blijft hangen" op een bepaald woord, een bepaalde zin of uitdrukking: een nieuw onderwerp wordt besproken, maar de persoon blijft het vorige woord of onderwerp herhalen.

Bron: Eveline Helder/Mia Verschaeve

Datum: 14/04/2003