Nieuwe influenza A (H1N1) - Mexicaanse griep |
|
ADVERTENTIE
Wat is nieuwe influenza A (H1N1)?
In het voorjaar van 2009 ontstond een uitbraak van griep met een nieuw type menselijk griepvirus. Het bleek te gaan om influenza A, type H1N1. De ziekte trad voor het eerst op in Mexico. Aanvankelijk werd de ziekte varkensgriep en later Mexicaanse griep genoemd. Sinds 11 juni 2009 is er officieel sprake van een wereldwijde griepgolf: een pandemie. In Nederland is sinds 23 oktober officieel sprake van een epidemie met het nieuwe griepvirus. In november is met vaccineren tegen de nieuwe griep begonnen.Griep (influenza) is een over de hele wereld voorkomende infectieziekte, veroorzaakt door een virus. Bij mensen veroorzaken deze influenzavirussen de ‘klassieke’ griep, met koorts, keelpijn, spierpijn, hoofdpijn en hoesten als meest voorkomende verschijnselen. Maar ook dieren kunnen griep krijgen. Bekende voorbeelden zijn vogelgriep en varkensgriep. Deze ziekten komen al vele jaren onder het vee voor. Vaak veroorzaken ze bij dieren milde griepverschijnselen, maar soms zijn er ernstigere varianten, die leiden tot sterfte.
Er zijn veel verschillende soorten griepvirussen, onderverdeeld in type A, B of C. Type A komt het meest voor. Elk type is weer onderverdeeld in subtypen, aangeduid met de letters H en N en een cijfer, bijvoorbeeld: H1N1. Meestal beperkt één type virus zich tot één diersoort, maar er zijn uitzonderingen. Zo worden vogelgriepvirussen regelmatig bij varkens aangetroffen. Ook zijn er gevallen beschreven van menselijke besmettingen met het vogelgriepvirus.
Het griepvirus is een ‘slim’ virus dat zich steeds aan veranderende omstandigheden aanpast. Het griepvirus dat zich in het voorjaar van 2009 in Mexico voordeed, bevat eigenschappen van varkens-, vogel- en menselijke griepvirussen en is in staat gebleken mensen ziek te maken. Daardoor is het geen varkensgriepvirus meer, maar een nieuw type menselijk griepvirus. De officiële naam is: nieuwe influenza A (H1N1).
Waar moet ik op letten?
Nieuwe influenza veroorzaakt bij mensen dezelfde verschijnselen als gewone griep, dus koorts, keelpijn, spierpijn, hoofdpijn en hoesten. Ook diarree en overgeven kunnen optreden. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) adviseert mensen die griepverschijnselen met koorts boven de 38 graden krijgen om thuis te blijven en uit te zieken. Voor zwangeren, mensen boven de zestig en kinderen onder de 2 jaar is het verstandig de huisarts te waarschuwen. Dit gaat ook op voor mensen met diabetes, een aandoening van hart, longen of nieren of een verzwakte weerstand. Ook wanneer u steeds zieker of kortademig wordt of kort geleden in de tropen bent geweest kunt u beter de huisarts bellen. In sommige gevallen wordt onderzoek gedaan om vast te stellen of het inderdaad om nieuwe influenza gaat.Nieuwe influenza komt over vrijwel de gehele wereld voor. Wel zijn er verschillen in het aantal griepgevallen per land. Er gelden momenteel geen negatieve reisadviezen voor landen waar de nieuwe griep heerst. Op de website van het ministerie van buitenlandse zaken vindt u meer informatie en de reisadviezen per land. Wanneer u moet reizen of op vakantie gaat in een gebied waar veel nieuwe influenza heerst, let dan goed op en houd u aan de volgende voorzorgsmaatregelen:
- Vermijd contact met zieke mensen.
- Houd een papieren zakdoek voor uw mond als u hoest of niest en gooi deze daarna weg.
- Was vaak uw handen, óók na hoesten, niezen of snuiten of gebruik een handgel met alcohol.
- Vermijd zo mogelijk openbare plaatsen zoals musea, theater, bioscopen, sportwedstrijden, drukke restaurants en openbaar vervoer.
- Raadpleeg een arts als u griepverschijnselen krijgt.
- Volg de adviezen van de plaatselijke gezondheidsoverheden.
Wat kan er tegen nieuwe influenza A (H1N1) gedaan worden?
In de meeste gevallen is de nieuwe griep een betrekkelijk mild ziektebeeld, waarvan mensen spontaan herstellen. Sommige griepvarianten kunnen echter een ernstig ziektebeeld veroorzaken. Op dit moment ziet het er naar uit dat de nieuwe influenza A een griepbeeld veroorzaakt dat vergelijkbaar is met de normale seizoensgriep die zich iedere winter voordoet.
Er zijn antivirale geneesmiddelen, zoals oseltamivir (Tamiflu) en zanamivir (Relenza), die de ernst van de verschijnselen enigszins kunnen verminderen. Het nieuwe H1N1 griepvirus kan ook met deze middelen behandeld worden. In Nederland is een grote voorraad Tamiflu aanwezig. Het middel wordt voorgeschreven aan mensen met griep die tot een van de risicogroepen behoren. Dit zijn mensen met diabetes, hart-, long- of nierziekten, verzwakte weerstand, leeftijd boven de 60 of zwangeren in de laatste drie maanden van de zwangerschap. Complicaties van griep, zoals een bacteriële longontsteking, kunnen met antibiotica behandeld worden.
Gebruikelijke hygiënische maatregelen, zoals regelmatig handen wassen met water en zeep en het gebruik van papieren zakdoekjes kunnen helpen om de verspreiding van het griepvirus enigszins tegen te gaan. Ook scholen en bedrijven kunnen het nodige doen om de griepgolf in te dammen. Deze maatregelen kunnen de verspreiding echter nooit helemaal voorkomen. Het heeft geen zin om uit voorzorg virusremmers (zoals Tamiflu) in te nemen. Hierdoor neemt juist de kans toe dat het virus ongevoelig (resistent) voor deze middelen wordt.
De griepprik
Sinds begin november 2009 is de vaccinatiecampagne tegen de nieuwe influenza begonnen. Mensen die gevaccineerd worden krijgen twee injecties tegen nieuwe influneza A met 3 weken tussenpoos. Daarnaast kan het ook nodig zijn een vaccinatie tegen de normale seizoensgriep te geven. De meeste vaccinaties worden via de huisartspraktijk toegediend. Kinderen van 6 maanden tot en met 4 jaar zullen in de meeste gevallen door de GGD worden opgeroepen. Met deze inentingen is vanaf 23 november 2009 begonnen.De volgende mensen komen voor vaccinatie in aanmerking
- Iedereen die jaarlijks een oproep krijgt voor de gewone griepprik. Dit zijn mensen met een medisch risico en alle 60-plussers.
- Zwangere vrouwen die langer dan 4 maanden zwanger zijn.
- Gezondheidszorgpersoneel met direct contact met patiënten.
- Gezinsleden en verzorgers van mensen veel risico zouden lopen als ze griep krijgen.
- Alle kinderen vanaf 6 maanden tot en met 4 jaar oud (geboren na 23 november 2004 en voor 23 mei 2009)
- Ouders, broertjes en zusjes van baby's jonger dan 6 maanden (geboren vanaf 23 mei 2009)
Wat is het risico van een wereldwijde epidemie (grieppandemie)?
Het nieuwe influenza A (H1N1) griepvirus heeft vermoedelijk in maart 2009 de eerste ziektegevallen in Mexico veroorzaakt. Sindsdien zijn er besmettingen over de hele wereld en dus ook Nederland, aangetoond. In het begin ging het vooral om mensen die in Mexico of de Verenigde Staten waren geweest. Inmiddels zijn er veel mensen die buiten deze landen besmet zijn geraakt. In Nederland is sinds oktober 2009 sprake van een griepepidemie. Het virus kan van mens op mens worden overgedragen. Dit in tegenstelling tot het vogelgriepvirus, dat alleen van vogel op mens kan worden overgedragen.Hoe ernstig deze pandemie zal verlopen, hangt af van de volgende factoren:
- Hoe besmettelijk is het virus? Met andere woorden, hoe makkelijk kan het van mens op mens worden overgedragen.
- Hoe ‘nieuw’ is het virus? Tegen een nieuw virus heeft nog niemand antistoffen. Iedereen kan er ziek van worden. Maar het kan ook zijn dat eerdere griepvaccinaties of het doormaken van griep toch gedeeltelijke bescherming bieden.
- Welke wijzigingen (mutaties) ondergaat het virus nog de komende tijd? Hierdoor veranderen de eigenschappen van het virus.
- Hoe ernstig is het ziektebeeld? Sommige griepvormen verlopen veel ernstiger dan andere. De nieuwe griep lijkt tot nu toe een niet al te ernstig ziektebeeld te veroorzaken.
- Hoe snel is er een vaccin beschikbaar? Het ontwikkelen en produceren van een vaccin in voldoende hoeveelheden kost meestal minimaal enkele maanden. Er wordt sinds eind april 2009 hard aan de ontwikkeling van een vaccin gewerkt. Vanaf eind oktober 2009 zijn de eerste vaccins beschikbaar.
Gezondheidsrisico nieuwe influenza A (H1N1) beperkt
Mensen hoeven zich niet direct zorgen te maken om de grieppandemie. Het nieuwe influenza A (H1N1) virus lijkt niet agressiever te zijn dan andere griepvirussen. Als gezonde mensen het virus krijgen, is de kans eraan te overlijden niet groter dan bij de ‘gewone’ griep waar we jaarlijks mee te maken krijgen. Het RIVM deelt mee dat naar schatting 1 op de 1000 mensen die geïnfecteerd raakt, zal overlijden; dit is hetzelfde aantal als bij een ‘doorsnee’ griepuitbraak in Nederland. Het gaat dan vrijwel altijd om mensen uit de risicogroepen; namelijk mensen die lijden aan een hart- en vaatziekte, longaandoening, suikerziekte of kanker en zwangere vrouwen.Meer informatie
Speciale website van de overheid over de grieppandemie
Antwoorden op veelgestelde vragen over nieuwe influenza H1N1 van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).
Reisadvies van het ministerie van buitenlandse zaken. Overzicht (Engels) van het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) over de situatie in Europa Dossier (Engels) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Met dank aan Mieke Croughs, arts reizigerszorg, GGD Hart voor Brabant.Bij het schrijven van dit artikel is ook gebruik gemaakt van voorlichtingsmateriaal van het RIVM.
| Bron: Medic Info | Copyright: Medic Info | Datum: 09/12/2009 |