Gezond leven
 
Levensfase
 
Medisch
 
Spreekuur
 
SlapenReizenVoedingMentaal fitBewegen en gezondheidAlternatieve geneeswijzenArbeid en gezondheidGezond gebitRoken, alcohol en drugsZwangerschapBaby'sKinderenJongerenVrouwenMannenSeniorenChronische ziektesHart - en vaatziektesMedische encyclopediePsychische AandoeningenBorstkankerAfasieArtroseAstmaDementieDepressieDiabetesHoge bloeddrukHoofdpijnIncontinentieLeven met een chronische ziekteMantelzorgRugpijnSporten met een beperkingVoedselallergieVraag het de deskundigeGa ik hiermee naar de dokter?Symptomen ScanHet virtuele consultatiebureau
 

Duiksport

Tell a friendPagina afdrukken
 

Inleiding

Duiken is een sport waarbij iemand met speciale duikuitrusting de wereld onder water verkend. Door het gebruik van perslucht, het duikmasker en de ademautomaat is het mogelijk geruime tijd onder water te blijven. Onder water is men gewichtloos en kan men vrij bewegen. Mensen van vrijwel alle leeftijden kunnen deze sport beoefenen. Er zijn veel duikspecialisaties, zoals sportduiken, grotduiken, ijsduiken, stroomduiken, wrakduiken en beroepsduiken. Iedere specialisatie staat garant voor een ander soort ervaring en avontuur.

Het duiken biedt mensen een unieke gelegenheid om zeedieren van heel dichtbij te bewonderen. Net als wij mensen beschikt ook het zeeleven over bepaalde verdedigingsmechanismen om zichzelf te beschermen en indringers uit hun territorium te weren. Sommige zeedieren lijken misschien ongevaarlijk, maar zijn in staat om serieuze verwondingen aan te richten bij duikers.

Veiligheid bij duiken

Voordat iemand kan gaan beginnen met duiken, moeten eerst de verschillende aspecten van het duiken worden geleerd. Dit betreft een scala aan onderwerpen en informatie zoals: kennis over de duikomgeving, de natuurkundige principes van het duiken, de verscheidene onderdelen van de uitrusting, de talrijke technieken, vaardigheden, duikveiligheid en EHBO (eerste hulp bij ongelukken). Daarnaast moet iemand medisch gekeurd worden. Bij deze keuring wordt speciale aandacht besteed aan de longen, de oren en de bijholtes. Aangezien het duiken plaatsvindt in een omgeving waar het lichaam niet aan gewend is, is het kennen van sommige technieken en een goede voorbereiding vereist. Men moet weten wat er gedaan moet worden als er problemen ontstaan. Duiken wordt bij voorkeur gedaan door meerdere personen tegelijk en tenminste twee. Ze gebruiken het Buddysysteem als veiligheidssysteem zodat ze elkaar kunnen assisteren, vooral in geval van nood.

Duikuitrusting

  • Om een veilige en succesvolle duik te kunnen garanderen is het belangrijk van elk onderdeel van de uitrusting de functie en het juiste gebruik te leren kennen en begrijpen. Voor duiken is een degelijke duikuitrusting nodig die uit de volgende onderdelen kan bestaan:
  • de SCUBA set: dit is de apparatuur die de duiker in staat stelt voor langere tijd onder water te kunnen ademen;
  • een duikpak: bedoelt en ontworpen om het lichaam tijdens het duiken te beschermen tegen onderkoeling, dierenbeten en snij- en schaafwonden;
  • het duikmasker: aangezien de druk toeneemt naarmate de duiker afdaalt, moet het duikmasker zo gemaakt zijn dat er voldoende ruimte is rond de neus, zodat de duiker de neus kan dichtknijpen om de oren te klaren. Bovendien moet de duiker door zijn neus kunnen uitademen in het duikmasker om zo de ruimte voor zijn ogen met lucht gevuld te houden gedurende de hele duik;
  • lood en loodgordel: de mens heeft in zout water een hoger drijfvermogen dan in zoet water. De duikuitrusting heeft ook invloed op het drijfvermogen. Het gebruik van lood en loodgordels zorgt voor een neutraal drijfvermogen, zodat de duiker onder water blijft;
  • oppervlakte markeringen zoals markeerboeien, deco-boeien, duikboeien, duikvlaggen, markeervloeistoffen en fluitjes. Dit zijn veiligheidsmaatregelen bij het duiken. Men moet ervoor zorgen dat mensen aan het wateroppervlak weten dat er duikers aanwezig zijn op een bepaalde locatie. Deze hulmiddelen geven aan waar de duikers zich bevinden tijdens het stroomduiken of tijdens een decompressiestop. Daarnaast heeft men markeringen nodig die ervoor zorgen dat de volgboot in de gaten kan houden waar de duikers zich gedurende de duik bevinden.
  • het trimvest: ook wel stabjacket, trimjacket of BCD-vest genoemd. Dit wordt gebruikt om op een bepaalde diepte te blijven en om het drijfvermogen te regelen gedurende de afdaling en de opstijging;
  • vinnen of vinvormige schoenen: deze zijn gemaakt van rubber of plastic en helpen de duiker zichzelf met minder moeite voort te stuwen onder water;
  • een snorkel: dit is eigenlijk niet meer dan een holle gebogen buis, gemaakt van rubber of plastic met een mondstuk, dat iemand in staat stelt adem te halen als diegene aan het wateroppervlak zwemt met het hoofd onder water;
  • speciale moderne instrumenten zoals een dieptemeter, manometer, duikcomputer en duikhorloge. Hiermee kan de duiker zaken als diepte, druk en duiktijd vaststellen. Ander gereedschap en Instrumenten, zoals een mes en duikkompas, kunnen ook van pas komen.

Risico's van duiken

Duiken is een avontuurlijke sport. Daarom zijn er risico’s voor de gezondheid aan verbonden De sportarts, met duikmedische kennis, zal de duiker helpen het bestaande risico vast te leggen en bepalen of het risico acceptabel is. Er zijn een aantal gezondheidsrisico’s waar duikers mee om moeten kunnen gaan. Sommigen hiervan worden veroorzaakt door problemen met de duikuitrusting, of doordat het lichaam de veranderingen in temperatuur en druk niet bij kan houden. Hieronder de belangrijkste risico’s bij duiken;

Stikstofnarcose, ook wel diepteroes genoemd, doet zich voor als er een verhoogde concentratie stikstof in het bloed is opgenomen. Duikers die diep afdalen, ongeveer vanaf 30 meter, zijn vatbaar voor stikstofnarcose. Niet iedereen is er echter even gevoelig voor, de een krijgt er sneller last van dan de ander. Een hogere concentratie stikstof in het bloed leidt tot aantasting van de zenuwimpulsen en een onrustig gevoel. De symptomen van stikstofnarcose zijn vergelijkbaar met de effecten van dronkenschap.

Decompressieziekte, ook wel Caissonziekte of duikersziekte genoemd, wordt veroorzaakt door de vorming van stikstofbelletjes in het bloed en in de lichaamsweefsels. De problemen ontstaat wanneer de duiker te snel opstijgt. De stikstof kan dan bij het terugkeren naar een normale druk niet snel genoeg via de longen worden afgevoerd waardoor de stikstof belletjes gaat vormen in de bloedvaten, die de bloedsomloop hindert. Een aantal algemene symptomen van decompressieziekte zijn hoofdpijn, duizeligheid, extreme vermoeidheid, gewrichtspijn, uitslag en spierverslapping. In ernstige gevallen kan het slachtoffer het bewustzijn verliezen, verlamd raken (al dan niet tijdelijk) of zelfs overlijden. De duiker moet behandeld worden in een decompressietank en moet zuurstof toegediend krijgen. In een decompressietank wordt het slachtoffer opnieuw in een verhoogde luchtdruk geplaatst, om daarna de druk heel geleidelijk te laten afnemen. Doordat het slachtoffer weer onder hogere druk wordt gebracht, wordt de grootte van de al ontstane belletjes in de bloedbaan verminderd en wordt het ontstaan van nieuwe bellen voorkomen. Het is daarbij belangrijk dat de duiker voldoende vocht binnenkrijgt.

Zuurstofvergiftiging ofwel hyperoxie kan optreden wanneer men gaat diepduiken, aangezien er dan extra zuurstof nodig is. Als de zuurstofdruk gedurende langere tijd is verhoogd, kan dit lichaamscellen beschadigen. Symptomen zijn stuiptrekkingen, spierkrampen over het hele lichaam (bijten op de tong) en bewusteloosheid (vaak zonder voortekenen). Zuurstofvergiftiging kan voorkomen worden door niet diep en lang te duiken en door de maximaal toegelaten zuurstofdruk in de gaten te houden. Voorkom verdrinking. Laat het slachtoffer normale lucht ademen. Bescherm het slachtoffer tegen verwondingen (bijten op de tong) als er spierkrampen optreden.

Onderkoeling , ook wel hypothermie genoemd, waarbij de lichaamstemperatuur sterk onder het normale niveau daalt, waardoor de stofwisseling in gevaar komt. Er is sprake van onderkoeling als de lichaamstemperatuur zakt tot onder de 35 graden Celsius. Het lichaam reageert op kou door de bloedtoevoer vooral te concentreren op de belangrijkste organen, zoals de hersenen, het hart en de lever. Dit betekent dat de bloedtoevoer naar de minder belangrijke delen in het lichaam, zoals de voeten en de handen, wordt verminderd. Ontdoe het slachtoffer van zijn uitrusting en duikpak en droog het slachtoffer af. Geef warme kleding, bedek het hoofd en nek. Zorg dat je hiervoor een beschutte, windvrije plaats opzoekt. Geef het slachtoffer warm, maar geen heet voedsel en drinken. Geef ook geen warme koffie of thee, want dit verhoogt de kans op decompressieziekte. Schakel medische hulp in.

Bij Hypoxie is er sprake van een zuurstoftekort. Het lichaam of een deel van het lichaam krijgt niet voldoende zuurstof. Dit gebeurt wanneer de zuurstofdruk daalt tot een niveau dat niet voldoende is om de normale celfuncties te kunnen ondersteunen. Bij anoxie wordt er helemaal geen zuurstof meer naar de lichaamsweefsels vervoerd, waardoor de normale activiteiten niet meer kunnen worden ondersteund. De verschijnselen van beide vormen van zuurstofgebrek: een tintelend gevoel in het gezicht en in de vingers, spierkramp, blauwe gelaatskleur en blauwe vingers, hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, concentratieverlies, een euforisch gevoel, verlies van het besef van de werkelijkheid, plotselinge bewusteloosheid, coma en zelfs een adem- of hartstilstand. Hersencellen raken beschadigd als het zuurstofgehalte in het bloed langere tijd te laag is. Schakel direct medische hulp in, reanimeer indien nodig.

Barotrauma’s worden veroorzaakt door verschillen tussen de omgevingsdruk en de druk in de luchthoudende lichaamsholten, zoals de oren, de longen en de bijholten, of andere luchthoudende holten, zoals de duikbril of plooien in het duikpak. Een barotrauma kan zowel tijdens het opstijgen als tijdens het afdalen optreden. Het trauma manifesteert zich tijdens de drukverandering. Behandeling van het barotrauma is afhankelijk van de plaats van het trauma.

Wanneer een duiker langere tijd ademgas inhaleert waarin Helium en hij of zij zich bevindt op een diepte van meer dan 130 meter kan door de hoge druk High Pressure Nervous Syndrome (HPNS) ontstaan. Dit is een aandoening van het centrale zenuwstelsel. Het wordt gekarakteriseerd door klachten als misselijkheid, rillen, gebrek aan coördinatie, duizeligheid, moeheid, maagkrampen en plotseling samentrekking van een spier. Het belangrijkste is op te stijgen in een langzaam tempo. Daal tijdens het duiken niet dieper af dan 130 meter als je gasmengsel bestaat uit Helium en zuurstof.

Bij een bijna-verdrinking ademt de duiker vloeistof (water) in, maar is niet overleden. Slachtoffers van een bijna-verdrinking zijn nog wel vatbaar voor complicaties en kunnen hier zelfs aan doodgaan. Een slachtoffer van een bijna-verdrinking heeft een blauwe of paarse kleur en vertoont mogelijk geen tekenen van ademhaling. Bovendien kan er bloed uit de mond en de neus van het slachtoffer lopen. Schakel direct medische hulp in, reanimeer indien nodig.

Meer informatie

Algemene informatie over duiken
http://www.abc-van-duiken.nl/
http://www.onderwatersport.org/
http://www.duikkeuring.nl/index

Bron: Medicinfo Copyright: Medicinfo Datum: 06/10/2010Disclaimer