Electrolyten |
|
Inleiding
Elektrolyten zijn zouten. Ze komen voor zowel binnen als buiten de lichaamscellen, waarbij er sprake is van een verdeling tussen beide. Tussen deze delen wordt een elektrolytenbalans gehandhaafd. Als deze balans wordt verstoord, kunnen de organen niet normaal functioneren.In de extracellulaire vloeistof (buiten de lichaamscellen) zijn de belangrijkste elektrolyten natrium, chloride en bicarbonaat. In de intracellulaire vloeistof (in de cellen) zijn dit kalium, calcium, en magnesium.
Belang van elektrolyten
De elektrolyten spelen een belangrijke rol in verschillende processen:- handhaven van de vloeistofbalans (de juiste hoeveelheid vocht binnen en buiten de cellen);
- goed functioneren van cellen;
- transport van voedings- en afvalstoffen de cel in en uit;
- normaal functioneren van zenuwen en spieren;
- opname van bepaalde suikers en eiwitten uit het spijsverteringskanaal.
Verstoring van de balans
De concentratie van elektrolyten wordt geregeld door een evenwicht tussen opname uit de voeding en verwijdering uit het lichaam. Elke verstoring van dit evenwicht kan resulteren in een overmaat of een tekort aan elektrolyten. De eventuele overige factoren die een verstoring van de elektrolytenbalans kunnen veroorzaken, verschillen per soort elektrolyt.Oorzaken tekort
Een tekort aan elektrolyten kan het gevolg zijn van een afgenomen opname en/of een toegenomen verlies uit het lichaam. Mogelijke oorzaken van een te lage opname van zouten zijn een slecht voedingspatroon of een te geringe opname van voedsel en water. Dit komt onder andere voor bij:- uithongering;
- niet kunnen slikken;
- ouderdom.
Oorzaken overmaat
Een toegenomen opname met de voeding, bepaalde geneesmiddelen en infuusvloeistoffen met bepaalde elektrolyten, kunnen de oorzaak zijn van een overmaat aan elektrolyten. Gebrekkige verwijdering uit het lichaam is een andere mogelijke oorzaak. Ook dit kan het gevolg zijn van een nierziekte of van het gebruik van bepaalde geneesmiddelen. Andere oorzaken zijn onder meer inwendige bloedingen, schade aan weefsels en het afgeven van elektrolyten door afwijkende cellen.Verschijnselen
De symptomen van verstoring van de elektrolytenbalans variren sterk en zijn afhankelijk van de elektrolyt waar het om gaat. Mogelijke verschijnselen zijn dorst, duizeligheid, verwardheid, ernstige vermoeidheid, tremoren en spierzwakte. Ernstiger gevolgen die kunnen optreden, zijn attaques, veranderingen van de bloeddruk en veranderingen van het hartritme.Behandeling
Het zal duidelijk zijn dat elektrolyten een aantal belangrijke functies hebben voor het goed functioneren van het lichaam. Een verstoring in de balans zal dan ook zeker behandeld moeten worden. Het gaat echter te ver om hier op de verschillende mogelijkheden in te gaan gezien de grote verscheidenheid aan typen elektrolyten en mogelijke oorzaken, die elk een specifieke behandeling vereisen.Preventie
Verstoring van de elektrolytenbalans kan worden voorkomen door steeds evenveel water en zouten op te nemen als er afgescheiden worden. Wanneer een patiënt bijvoorbeeld water en zouten verliest bij braken, diarree of overmatige urinevorming, kan een aanvulling met ORS een verstoring van de elektrolytenbalans voorkomen. ORS is een oplossing van elektrolyten en suiker in dezelfde verhouding als in het lichaam normaalgesproken zelf aanwezig is.Referenties
Miirtallo, J.M. 2001, 'Parenteral Formulas', in Clinical Nutrition Parenteral Nutrition, eds J.L. Rombeau & R.H. Rolandelli, W.B. Saunders Company, Philadelphia, London.Swainson, C.P., Cumming, A.D. 1999, 'Disturbances in water, electrolyte and acid base balance', in Davidson's Principles and Practice of Medicine, eds C. Haslett, E.R.E. Chilvers, J.A.A. Hunter & N.A. Boon, Churchill, Livingstone, London.
Yaqoob, M. 1999, 'Water, electrolytes and acid-base homeostasis', in Clinical Medicine, eds P. Kumar & M. Clark, Harcourt Publishers Limited, London.
| Bron: LSHTM | Copyright: Medic Info | Datum: 16/04/2003 |
