Hoesten

Wat kunt u zelf doen?

Meer informatie

Inleiding

Hoesten is een natuurlijke manier van het lichaam om de luchtwegen schoon te maken. Door het hoesten worden rookdeeltjes, stof en uit de luchtpijp, keel of longen verwijderd.

Hoesten is een natuurlijke reflex, waarbij plotseling en krachtig lucht uit de longen wordt gestoten. Deze hoestreflex wordt opgewekt door prikkeling van het slijmvlies aan de binnenkant van de luchtwegen. Door deze prikkeling wordt extra slijm aangemaakt en ontstaat hoesten.
Een prikkeling van het slijmvlies van de luchtwegen kan worden veroorzaakt door ontstekingen van de luchtwegen, zoals bij een verkoudheid, longontsteking of griep. Ook rook, stof en bepaalde chemische dampen kunnen de luchtwegen prikkelen. Dit geldt eveneens voor allergie en spanningen. Verder kan kriebelhoest optreden als bijwerking van bepaalde geneesmiddelen.

Verschijnselen

Vaak wordt slijm opgehoest, dit wordt een productieve hoest genoemd. Een niet-productieve hoest, ook wel kriebelhoest of droge hoest, is een hoest waarbij geen slijm vrijkomt.
Zo nu en dan eens hoesten is volkomen normaal. Ook vaak hoesten is meestal onschuldig en gaat bijna altijd binnen twee tot drie weken vanzelf over. Het opgehoeste slijm kan ingeslikt worden, dit gaat niet terug naar de luchtwegen, maar verlaat het lichaam met de ontlasting. Het gevolg van veel hoesten is vaak een schrale keel. Ook deze schrale keel kan weer een hoestprikkel geven.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van het verhaal van de patiënt, de verschijnselen en een onderzoek van longen en keel, en zo nodig ook van oren en neus. Afhankelijk van de oorzaak van het hoesten kunnen verschillende aanvullende onderzoeken nodig zijn, zoals bijvoorbeeld een röntgenfoto van de longen. Indien nodig zal de huisarts verwijzen naar de longarts of de KNO-arts.

Behandeling

Er bestaan hoestprikkeldempende middelen die de hoestprikkeldrempel in het centrale zenuwstelsel verhogen en daardoor de neiging tot hoesten verminderen. Ze worden gebruikt bij een niet-productieve hoest. De combinatie van paracetamol met codeïne wordt vooral gebruikt bij een combinatie van hoest en griepklachten zoals (spier)pijn en hoge koorts. Er zijn ook middelen voor een productieve hoest die taai slijm in de luchtwegen dunner en minder taai maken, waardoor het slijm makkelijker is op te hoesten.

Wat kunt u zelf doen?

Vastzittend slijm kan worden losgemaakt door stomen met heet water. Een dropje of keelpastille kan bij een droge hoest de keel verzachten. Soms helpt een hoestdrankje, deze zijn vrij verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Hoestdrankjes zorgen ervoor dat het slijm makkelijker kan worden opgehoest of dat de hoestprikkel wordt gedempt. Een productieve hoest kan echter beter niet worden onderdrukt, deze maakt de luchtwegen immers schoon en open. Als de hoest door een allergie komt, probeer dan de prikkel die de hoest veroorzaakt te vermijden. Verder kunt u het beste stoppen met roken, rokerige ruimten mijden en zorgen voor voldoende ventilatie in huis en op het werk. Als u zorgt dat u in goede conditie blijft, dan bent u minder vatbaar voor infecties.

Raadpleeg de huisarts als de hoest langer dan drie weken aanhoudt. bloed of bloederig slijm wordt opgehoest, de ademhaling moeilijk gaat of wanneer er langer dan drie dagen koorts is. Ook wanneer u vermoedt dat een geneesmiddel het hoesten veroorzaakt kunt u het beste even contact met de huisarts opnemen.

Meer informatie

nhg.artsennet.nl
Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap

Crompton, G. K, et al (1999), Diseases of the Respiratory system, in: Haslett, C., Chilvers, E.R., Hunter, J.A., Boon, N. (eds), Davidsons Principles and Practices Of Medicine, 18th ed, Churchill Livingstone, Edinburgh.

Davies, R. J. (1999), Diseases of the Respiratory system, in: Kumar, P. and Clark, K. (eds), Clinical Medicine, 4th ed, Harcourt publishers, Edinburgh.

Bron: LSHTM

Datum: 10/03/2008