Coma en hersenletsel |
|
ADVERTENTIE
Inleiding
Coma is een toestand van diepe bewusteloosheid waaruit iemand niet kan worden gewekt.
Oorzaken
Een belangrijke oorzaak van coma is hersenletsel. In het algemeen leidt letsel van lichaamsdelen tot zwelling en voor het herstel is zuurstof nodig. Doordat de hersenen zich in een door bot begrensde ruimte bevinden, kan de zwelling geen kant op. Hierdoor stijgt de druk in de hersenen. Deze verhoogde hersendruk leidt weer tot een verminderde druk in de slagaders die de hersenen van bloed moeten voorzien. Door de verminderde bloedtoevoer wordt minder zuurstof aangevoerd en daardoor kunnen de schadelijke stoffen niet worden afgebroken en stapelen deze zich op.Ook voor mensen die een epidurale of subdurale bloeding (bloeding in of rond de hersenvliezen) of een hersenbloeding (bloeding in het hersenweefsel) krijgen, is de kans groot dat zij in coma raken.
Coma wordt ook wel veroorzaakt door een infectie (bijvoorbeeld een ontsteking van hersenen of hersenvliezen, een hersentumor of door een giftige stof die iemand heeft binnengekregen of die door het lichaam zelf is gevormd, (bijvoorbeeld wanneer de lever niet goed functioneert).
Symptomen voorafgaand aan een coma
Voordat iemand in coma raakt, kunnen er verschillende symptomen optreden. De eerste verschijnselen zijn vaak zeer onbetekenend: er doet zich een lichte verandering voor in de geestelijke toestand van de patiënt. Allengs verergert zich dit tot lusteloosheid, concentratiestoornissen, onduidelijk praten, slaperigheid, af en toe agressief gedrag, sloomheid, verwardheid, desoriëntatie, niet reageren op stemgeluid of zelfs pijnprikkels en, uiteindelijk, coma. Ook kan er sprake zijn van toevallen (stuipen).Onderzoeken bij hersenletsel of coma
Om de ernst van hersenletsel te bepalen kunnen röntgenfoto’s worden gemaakt, een CT-scan of een MRI-scan. Daarnaast zijn er internationale richtlijnen ontworpen om de ernst en de diepte van een coma te kunnen vaststellen, de zogenaamde Glasgow Coma Score.Behandeling
De behandeling concentreert zich op twee aspecten:- vermindering van de zwelling door medicamenten, maar soms kan alleen een operatie de zwelling wegnemen;
- verhoging van het zuurstofaanbod door beademing.
Effecten op de lange termijn
De prognoses voor mensen met hersenletsel lopen sterk uiteen: iemand met een hersenschudding herstelt doorgaans in enkele weken, terwijl een hersenkneuzing of hersenbloeding blijvende schade kan veroorzaken. Sommige mensen herstellen met weinig of geen hersenbeschadiging, terwijl bij anderen alle hersenfuncties uitvallen ('hersendood').Factoren die een rol voor het herstel spelen zijn: de oorzaak en de ernst van het hersenletsel, de duur van een coma en de tijd die ligt tussen het oplopen van het letsel en het begin van de behandeling. Ook de leeftijd van de patiënt speelt een rol, jonge mensen herstellen over het algemeen beter dan ouderen.
Het herstel uit een coma is te volgen door iemands reacties op externe prikkels te meten. Het is van groot belang dat mensen zich in de omgeving van een comateuze patiënt positief op te stellen. Uit onderzoek blijkt dat een positieve houding rond een comateuze patiënt een gunstige invloed kan hebben op het verloop.
Meer informatie
www.hersenletsel.net Informatie over niet aangeboren hersenletsel van de Stichting Brainstormwww.neurochirurgie-zwolle.nl/coma.html
Informatie over coma van de afdeling neurochirgie Zwolle
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000028.htm (Engels) Informatie van de National Library of Medicine over hoofdletsel
www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/tbi_doc.htm (Engels) Informatie van het National Institute of Neurological Disorders and Stroke
Allen, C.M.C., Lueck, C.J., 1999. Diseases of the nervous system. In:
C. Haslett, E.R. Chilvers, J.A. Hunter & N.A. Boon, (eds.). Davidson’s principles and practice of medicine. 18th ed. London: Harcourt Publishers, 1999.
Clarke, C.R.A., 1999. Neurological disease. In: P. Kumar & M. Clark, eds. Clinical Medicine. 4th ed. London: Harcourt Publishers, 1999.
Signorini DF, Alderson P. Therapeutic hypothermia for head injury (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, 3, 2001. Oxford: Update Software.
Rossor, M.N., 2000. The dementias. In: W.G Bradley, R.B. Daroff, G.M. Fenichel & C.D. Marsden, eds. Neurology in Clinical Practise. 3rd ed. London: Butterworth-Heinemann, 2000.
| Bron: LSHTM | Copyright: Medic Info | Datum: 08/03/2004 | Disclaimer |