Algehele narcose

Eten en drinken voor de operatie

Inleiding

Wanneer een patiënt onder algehele narcose is, is hij bewusteloos en is het gevoel uitgeschakeld. De patiënt ervaart dan ook geen pijn. Deze toestand wordt bereikt met behulp van stoffen die in gasvorm door de neus of mond worden toegediend (en zo in de longen terecht komen) of in vloeibare vorm in de bloedvaten worden geïnjecteerd. Vaak is het een combinatie van beide.

Toepassing

Algehele narcose wordt toegepast bij operaties waarbij het noodzakelijk is dat de patiënt buiten bewustzijn is. Dit is het geval bij alle operaties aan hoofd, nek en borst. Voor operaties in buik en/of benen is het niet altijd nodig. Er kan dan namelijk gebruik worden gemaakt van een ruggenmergprik (zogenaamde epidurale verdoving). Een patiënt blijft dan echter tijdens de hele operatie bij bewustzijn. Niet iedereen voelt zich hier prettig bij en soms kiezen patiënten in zo'n geval voor een algehele narcose. De anesthesist en de chirurg moeten het wel eens zijn met deze keuze en omgekeerd kan de degene die de operatie uitvoert, kiezen voor algehele narcose, ook al zou in theorie een ruggenmergprik mogelijk zijn.

Risico

Narcosemiddelen zijn volkomen veilig, maar toch brengt iedere operatie een klein risico met zich mee. Dit geldt met name voor patiënten met ernstige hart- of longziekten of andere aandoeningen. Bij hen is dit risico iets groter. Toch kunnen ook ouderen en ernstig zieken tegenwoordig over het algemeen veilig een operatie ondergaan.

Toediening

De eenvoudigste verdoving bestaat uit één enkel geneesmiddel dat gedurende korte tijd bewusteloosheid teweegbrengt. Meestal wordt echter eerst een geneesmiddel geïnjecteerd om de patiënt in slaap te brengen. Daarna worden dan verdovende gassen toegediend zodat de verdoving dieper wordt. Omdat de patiënt tijdens de narcose moet kunnen ademhalen, wordt vaak een buis in de mond van de patiënt aangebracht die tot in de luchtpijp gaat. Bij bepaalde operaties zijn spierverslappers nodig. Vaak wordt ook een krachtige pijnstiller aan het mengsel toegevoegd.
Tijdens de operatie blijft de anesthesist voortdurend bij de patiënt om de patiënt te bewaken wat betreft ademhalingsfuncties, bloedsomloop en algehele conditie. Dit betekent dat hij er ook voor zorgt dat de patiënt geen pijn heeft en dat zijn vochtbalans op peil blijft. Daarnaast bewaakt en reguleert hij alle vitale lichaamsfuncties, zoals hartslag, bloeddruk en nierfunctie.

Eten en drinken voor de operatie

Voedsel of drank in de maag op het moment dat een patiënt onder narcose is, levert risico op. Wanneer de patiënt zou braken als gevolg van de medicatie, kan dit braaksel in de longen terechtkomen en deze beschadigen. Eten is meestal niet toegestaan gedurende zes uur voor de operatie. In sommige gevallen mag tot twee uur voor de operatie wel helder vocht worden opgenomen.

Gebit

Tijdens de operatie is het vaak nodig een buis in de luchtpijp aan te brengen om een normale ademhaling mogelijk te maken. Om beschadiging te voorkomen, wordt een kunstgebit daarom bij een operatie verwijderd. Belangrijker is nog dat een los gebit gevaarlijk is in verband met eventueel verslikken.

Bijkomen

Na de operatie stopt de anesthesist met het toedienen van geneesmiddelen die de patiënt buiten bewustzijn houden. De patiënt wordt naar een recovery-room (verkoeverkamer) gebracht waar speciaal opgeleid personeel aanwezig is om hem te verzorgen. Als de patiënt helemaal is bijgekomen, kan hij terug naar de afdeling. Soms hebben patiënten het koud en zijn ze enigszins in de war. Het is mogelijk dat ze pijn hebben of misselijk zijn, maar deze klachten zijn over het algemeen goed te behandelen.

Na de operatie

Hoe mensen zich na de operatie voelen, hangt af van het soort operatie dat ze hebben ondergaan. Ze zullen worden gestimuleerd het bed zo snel mogelijk te verlaten. Na een kleine operatie mogen ze tijdens de eerste uren al weer eten en drinken. Ook het aantal dagen dat een patiënt in het ziekenhuis moet blijven, is afhankelijk van de soort operatie en de snelheid waarmee de patiënt herstelt. Tegenwoordig kunnen kleine operatieve ingrepen via de dagbehandeling worden uitgevoerd. De patiënt wordt dan 's morgens opgenomen en mag aan het eind van de dag weer naar huis.

Referenties

Anaesthetic, Available
www.netdoctor.co.uk/health_advice/facts/anaesthetic.htm

Interactief programma:
www.nlm.nih.gov/medlineplus/anesthesia.html

Bron: LSHTM

Datum: 24/04/2003