Gezond leven
 
Levensfase
 
Medisch
 
Spreekuur
 
SlapenReizenVoedingMentaal fitBewegen en gezondheidAlternatieve geneeswijzenArbeid en gezondheidGezond gebitRoken, alcohol en drugsZwangerschapBaby'sKinderenJongerenVrouwenMannenSeniorenChronische ziektesHart - en vaatziektesMedische encyclopediePsychische AandoeningenBorstkankerAfasieArtroseAstmaDementieDepressieDiabetesHoge bloeddrukHoofdpijnIncontinentieLeven met een chronische ziekteMantelzorgRugpijnSporten met een beperkingVoedselallergieVraag het de deskundigeGa ik hiermee naar de dokter?Symptomen ScanHet virtuele consultatiebureau
 

Gedragsproblemen bij dementie (algemeen)

Tell a friendPagina afdrukken
 

Inleiding

Dementie: algemeen
Dementie is een chronische hersenaandoening die de hersenen onherstelbaar beschadigt. De ziekte tast hersenfuncties aan, zoals het geheugen, het denken, de taal, de oriëntatie, het handelen (zoals aankleden) en schoolse vaardigheden (zoals rekenen). Ook hebben mensen met dementie steeds moeilijker contact met hun omgeving.
De meest voorkomende vormen van dementie zijn de ziekte van Alzheimer en vasculaire dementie.

Gedragsproblemen
Gedragsproblemen zijn gedragingen van de patiënt waarmee hijzelf of zijn omgeving moeilijk kan omgaan. Ze komen veel voor bij mensen met dementie. Ze leveren veel stress op en zijn vaak de reden dat iemand met dementie in een verpleeghuis terecht komt. Ook daar komen gedragsproblemen veel voor.
Veel voorkomende gedragsproblemen bij mensen met dementie zijn:

Oorzaken

Probleemgedrag wordt veroorzaakt door verschillende omstandigheden. Die beschrijven we hieronder:

Lichamelijke omstandigheden
Een infectie of een verandering in de medicatie kan leiden tot gedragsproblemen. Bij een plotselinge gedragsverandering is het belangrijk om een delier op basis van lichamelijke oorzaken uit te sluiten. Een eenvoudige aandoening, zoals een blaasontsteking, kan bij mensen met dementie leiden tot bijvoorbeeld onrust en hallucinaties. Ook een verminderd gehoor of een achteruitgang van het gezichtsvermogen kan leiden tot bijvoorbeeld achterdocht of verwarring. Als iemand met dementie pijn lijdt en dit niet goed kan uiten, kan hij zich onrustig gedragen.

Persoonlijke factoren
Persoonlijkheidskenmerken en de manier waarop iemand gewend is om te gaan met stress en problemen (copingstijl), zijn van invloed op gedrag.

Levensgeschiedenis
Onverwerkte gebeurtenissen uit het verleden, zoals oorlogstrauma’s, kunnen leiden tot bijvoorbeeld angst of agressie.

Neurologische schade
Als de werking van de hersenen achteruitgaat, kan probleemgedrag toenemen. In de beginfase worden mensen met dementie vaak depressief, kwaad of opstandig, omdat ze beseffen dat ze ziek zijn. Als iemand niet meer goed weet hoe het hoort, gedragen ze zich vaak ongepast.

Omgevingsfactoren
Soms lokken mensen in de omgeving bepaald gedrag uit. Ook speelt mee of er in de omgeving te veel prikkels zijn of juist te weinig. In het laatste geval vervelen patiënten zich.

Onderzoek

Behandelaars onderzoeken het probleemgedrag zorgvuldig. Soms kunnen ze de patiënt zelf nog vragen stellen. Vaker krijgen ze de informatie van de partner, de kinderen en de verzorgers. Soms is het nodig om de patiënt een tijdje te bekijken. Dit kan bijvoorbeeld door hem te filmen tijdens zijn dagelijkse verblijf in een verpleeghuis of tijdens een korte opname op een afdeling voor ouderen (geriatrie). Ook proberen de behandelaars erachter te komen welke omstandigheden het gedrag verminderen.
Behandelaren vinden het belangrijk om te weten voor wie het gedrag een probleem is: voor de patiënt zelf of voor zijn omgeving. Aandacht moet worden besteed aan de invloed die het gedrag heeft op bijvoorbeeld een partner.
Behandelaren proberen lichamelijke problemen te genezen. Daarvoor onderzoeken bijvoorbeeld het zenuwstelsel (neurologisch onderzoek) en het bloed en de urine. Een psycholoog onderzoekt eventueel het leervermogen, de persoonlijkheid en het gedrag.

Behandeling

Als duidelijk is welk probleemgedrag in kaart is gebracht en lichamelijke oorzaken zijn behandeld of uitgesloten, is het belangrijk om eerst een doel te formuleren. Aan de hand van dit doel kan de behandeling worden geëvalueerd. De behandeling bestaat uit meerdere componenten. Zo kan medicatie voorgeschreven worden, maar net zo belangrijk, zo niet belangrijker, is de omgang met probleemgedrag. Een ervaren ouderenpsycholoog kan een specifiek omgangsplan maken voor de omgeving en deze ook begeleiden.

Wat kunt u zelf doen?

Breng zo veel mogelijk rust en regelmaat in het leven van iemand met dementie. Laat hem nog zoveel mogelijk zelf doen en doe samen leuke dingen. Lees ook de pagina ‘Communiceren met iemand met dementie ’. Daar vindt u een aantal algemene adviezen.

Mantelzorgers: zorg goed voor u zelf!

Voor mantelzorgers is het niet gemakkelijk om elke dag met mensen met gedragsproblemen om te gaan. Mantelzorgers voelen zich vaak gespannen, gefrustreerd, boos, schuldig en wanhopig. Deze gevoelens zijn normaal.
Zorg dat u ook tijd voor uzelf vrijmaakt en steun zoekt bij familie, vrienden of lotgenoten. Bezoek bijvoorbeeld een Alzheimercafé. Die worden overal in Nederland gehouden. Bespreek de situatie ook met hulpverleners. Zij adviseren, begeleiden en helpen.

Meer informatie


Informatie van Alzheimer Nederland, de organisatie voor mensen met dementie en hun familie.
www.alzheimer-nederland.nl

Informatie van Alzheimer Nederland over Alzheimer cafés
www.alzheimer-nederland.nl/alzheimer-cafe

Website voor mantelzorgers van mensen met dementie
www.dementiedebaas.nl

Tips voor het omgaan met dementie van de GGZ Drenthe
www.ggzdrenthe.nl

Jessie van Loon (2006), Pearson Education Benelux. Mijn partner raakt de weg kwijt – Omgaan met dementie.
Ruud Dirkse & Caro Petit (2010), Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen. Had ik het maar geweten – moderne dementiezorg.

Bron: Medicinfo Copyright: Medicinfo Datum: 13/11/2012