Gezond leven
 
Levensfase
 
Medisch
 
Spreekuur
 
SlapenReizenVoedingMentaal fitBewegen en gezondheidAlternatieve geneeswijzenArbeid en gezondheidGezond gebitRoken, alcohol en drugsZwangerschapBaby'sKinderenJongerenVrouwenMannenSeniorenChronische ziektesHart - en vaatziektesMedische encyclopediePsychische AandoeningenBorstkankerAfasieArtroseAstmaDementieDepressieDiabetesHoge bloeddrukHoofdpijnIncontinentieLeven met een chronische ziekteMantelzorgRugpijnSporten met een beperkingVoedselallergieVraag het de deskundigeGa ik hiermee naar de dokter?Het virtuele consultatiebureau
 

Gedragsproblemen bij dementie

Pagina afdrukken

Gedragsproblemen bij dementie is gedrag van iemand met dementie waarmee hijzelf of zijn omgeving moeilijk kan omgaan (ook wel probleemgedrag genoemd). Dit komt voor bij bijna alle mensen met dementie. Dit gedrag levert veel stress op en is vaak de reden dat iemand met dementie in een verpleeghuis terechtkomt. Ook daar komen gedragsproblemen veel voor.

Vaak voorkomende gedragsproblemen bij mensen met dementie zijn:

Oorzaken gedragsproblemen bij dementie

Probleemgedrag wordt veroorzaakt door verschillende omstandigheden. De oorzaak van het probleemgedrag kan bij de persoon zelf liggen (interne oorzaken) of bij de omgeving (externe oorzaken). Vaak ontstaat probleemgedrag door een combinatie van deze twee oorzaken.

Interne oorzaken

Lichamelijke omstandigheden
  • Stress, een infectie of een verandering in de medicatie kan leiden tot een delier. Een delier zorgt voor toename van geheugenproblemen en gedragsproblemen. Daardoor lijkt de dementie ineens ‘erger’. Bij een plotselinge gedragsverandering is het belangrijk om een delier op basis van lichamelijke oorzaken uit te sluiten.
  • Een verminderd gehoor of een achteruitgang van het gezichtsvermogen kan leiden tot bijvoorbeeld achterdocht of verwarring. 
  • Als iemand met dementie pijn heeft en dit niet goed kan uiten, kan hij zich onrustig gedragen.
  • Benauwdheid door een slecht hart of longontsteking kan ervoor zorgen dat iemand slecht of onrustig slaapt.
  • Vaak moeten plassen, ook in de nacht, kan onrustige nachten geven.
  • Snurken en veel bewegen in de slaap kan een gevolg zijn van een slaapafwijking (slaap-apneu syndroom). Hierdoor kan de nachtrust weer slecht zijn.
  • Iemand met dementie kan vergeten hoeveel glazen alcohol hij al heeft op gedronken. Meer dan 2 glazen alcohol per dag kan probleemgedrag veroorzaken bij mensen met dementie.
Persoonlijke factoren
Persoonlijkheidskenmerken en de manier waarop iemand gewend is om te gaan met stress en problemen (copingstijl), zijn van invloed op gedrag. Dementie kan deze kenmerken versterken of juist afzwakken.

Levensgeschiedenis
Onverwerkte gebeurtenissen uit het verleden, zoals oorlogstrauma’s, kunnen leiden tot bijvoorbeeld angst of agressie.

Neurologische schade
Als de werking van de hersenen achteruitgaat, kan probleemgedrag toenemen. In de beginfase worden mensen met dementie vaak depressief, kwaad of opstandig, omdat ze beseffen dat ze ziek zijn. Als iemand niet meer goed weet hoe het hoort, gedragen ze zich vaak ongepast.

De soort dementie
Bij sommige oorzaken van dementie wordt meer probleemgedrag gezien. Lewy Body dementie geeft vaak hallucinaties en wanen. Vasculaire dementie kan door loopstoornissen mensen minder zelfstandig maken, waardoor uit onvrede probleemgedrag kan ontstaan.

Externe oorzaken

Gedrag van iemand is vaak een gevolg van gedrag van een ander. Dit geldt ook voor gedrag bij mensen met dementie. Is de omgeving onrustig, dan worden ook mensen met dementie onrustig.
Als de partner van een patiënt geprikkeld reageert als de patiënt met dementie voor de 3e keer in een uur hetzelfde vraagt, dan zal ook de patiënt met dementie geprikkeld raken. Het omgekeerde komt ook voor. Door te weinig prikkels kan een patiënt uit verveling dwalen.
Bij probleemgedrag is het daarom altijd belangrijk om precies te achterhalen onder welke omstandigheden dat gedrag ontstaat. Want vaak lokken mensen in de omgeving bepaald gedrag uit. Een verblijf op een dagbehandeling of zorgboerderij kan een oplossing zijn voor bijvoorbeeld verveling of juist teveel prikkels thuis.

Onderzoek gedragsproblemen bij dementie

Behandelaars onderzoeken het probleemgedrag zorgvuldig.
  • Soms kunnen ze de patiënt zelf nog vragen stellen. Vaker krijgen ze de informatie van de partner, de kinderen en de verzorgers.
  • Soms is het nodig om de patiënt een tijdje te bekijken. Dit kan bijvoorbeeld door hem te filmen tijdens zijn dagelijkse verblijf in een verpleeghuis of tijdens een korte opname op een afdeling voor ouderen (geriatrie)
De behandelaars proberen er verder achter te komen:
  • Welke omstandigheden verminderen het probleemgedrag?
  • Voor wie is het gedrag een probleem: voor de patiënt zelf of voor zijn omgeving. Er moet aandacht worden besteed aan de invloed die het gedrag heeft op bijvoorbeeld een partner.
Behandelaren proberen lichamelijke problemen te genezen. Daarvoor onderzoeken zij bijvoorbeeld het zenuwstelsel (neurologisch onderzoek), het bloed en de urine. Een psycholoog onderzoekt eventueel het leervermogen, de persoonlijkheid en het gedrag.

Behandeling gedragsproblemen bij dementie

Als het probleemgedrag in kaart is gebracht en lichamelijke oorzaken zijn behandeld of uitgesloten, is het belangrijk om een doel te formuleren. Aan de hand daarvan kan de behandeling worden geëvalueerd.

De behandeling bestaat uit medicatie en de omgang met probleemgedrag. Een ervaren ouderenpsycholoog kan een specifiek omgangsplan maken voor de omgeving en deze ook begeleiden.

Zelfzorg gedragsproblemen bij dementie

Breng zo veel mogelijk rust en regelmaat in het leven van iemand met dementie. Laat hem nog zoveel mogelijk zelf doen en doe samen leuke dingen. Lees ook de algemene adviezen op de pagina ‘Communiceren met iemand met dementie

Tips voor mantelzorgers

Het is niet gemakkelijk om elke dag om te gaan met iemand met dementie. Mantelzorgers voelen zich vaak gespannen, gefrustreerd, bang, boos, schuldig en wanhopig. Deze gevoelens zijn normaal in deze situatie.

Het is belangrijk dat mantelzorgers goed voor zichzelf zorgen. De volgende tips kunnen helpen bij de zorg voor iemand met dementie:
  • Reserveer tijd voor jezelf.
  • Zoek steun bij familie, vrienden of lotgenoten. Bezoek bijvoorbeeld een Alzheimercafé. Die worden overal in Nederland gehouden.
  • Bespreek de situatie met de betrokken hulpverleners. Zij geven advies, begeleiding en hulp.

Hoe ga je om met dementie? (webinar)

Medicinfo heeft in samenwerking met zorgverzekeraar CZ op 17 februari 2016 een webinar over dementie georganiseerd. Het onderwerp van het webinar was ‘Hoe ga je om met dementie?’.

De deskundigen die aan tafel zaten, waren Marianne van Tol (zorgconsulent voor Laurens Antonius Binnenweg en werkzaam met jonge mensen met dementie) en Rineke Maarse (mantelzorger). Het webinar werd gepresenteerd door Krijn Schuurman.

Je kunt hieronder het webinar terugkijken. Je krijgt daarin antwoord op onder meer de volgende vragen:
  • Hoe kan ik iemand met dementie het best helpen en begeleiden?
  • Wanneer doe ik het goed en wat kan ik beter niet doen?
  • Ik word niet meer herkend. Hoe ga ik hier mee om?

Meer informatie

Informatie van Alzheimerexperience
www.alzheimerexperience.nl

Paul Dautzenberg (2013). spreekuur thuis. Ook dementie doet pijn.


Bron: Medicinfo Copyright: Medicinfo Datum: 26/02/2016

Pagina afdrukken