Pijn, pijnbehandeling, pijncentra

Soorten pijnbehandeling

Referenties

Inleiding

Pijn is een signaal dat er iets mis is met het lichaam: een beschadiging van lichaamscellen door bijvoorbeeld een verwonding of een ziekte.
Beschadigde lichaamscellen veroorzaken chemische of elektrische signalen. Die signalen worden vanuit de zenuwen via het ruggenmerg overgebracht naar de hersenen, waarna iemand zich van pijn bewust wordt.
De hoeveelheid pijn die iemand voelt bij een bepaalde verwonding of ziekte - de 'pijndrempel' of 'pijntolerantie' - verschilt van persoon tot persoon.

Het nut van pijn

Pijn is onderdeel van een verdedigingsmechanisme van het lichaam. Pijn heeft een alarmfunctie.
Het pijngevoel maakt dat we de pijn gaan verhelpen, dat we gevaar uit de weg gaan, dat we de oorzaak van de pijn gaan vermijden en dat we gewonde lichaamsdelen rust gunnen om te herstellen.
Het kunnen signaleren van pijn is een van de belangrijkste functies van het zenuwstelsel en kan van levensbelang zijn.
Wie niet in staat is om pijn te voelen, kan niet snel reageren op schadelijke situaties, en loopt daardoor risico.
Bijvoorbeeld: mensen die door een zenuwbeschadiging geen pijn voelen aan bepaalde lichaamsdelen, merken vaak niet dat ze brandwonden of andere letsels oplopen.

Pijnbehandeling

Pijn is de belangrijkste aanleiding voor mensen om naar een arts te gaan. De arts zal proberen de oorzaak van de pijn te behandelen, en meestal leidt dit tot verlichting van de pijn.
Toch kan de pijn ook blijven voortduren, bijvoorbeeld omdat de ziekte ongeneeslijk is. Of omdat er onherstelbare veranderingen in het lichaam zijn. Het is dan feitelijk niet mogelijk om goed te reageren op de alarmfunctie van de pijn en daarom is het beter om vooral de pijn te bestrijden. De oorzaak van de pijn wegnemen kan immers niet meer.
De huisarts schrijft geneesmiddelen voor, geeft advies over oefeningen, kan meedenken over alternatieve geneeswijzen en kan doorverwijzen naar een pijncentrum of pijnpoli.

Pijnpoli

Bij chronische pijn waarbij aan de oorzaak van de pijn weinig of niets te doen is, kan de huisarts doorverwijzen naar een pijncentrum. Dit is meestal een afdeling van een ziekenhuis, een pijnpoli. Niet elk ziekenhuis heeft echter een pijnpoli.
In het pijncentrum werken verschillende deskundigen samen en gaat het uitsluitend om onderzoek en behandeling van patiënten met chronische pijn.
Pijncentra passen verschillende soorten pijnbehandeling toe.

Soorten pijnbehandeling

Er zijn verschillende mogelijkheden om pijn te behandelen.

Pijnbestrijding met medicatie. Medicijnen om pijn te bestrijden zijn er in verschillende soorten. De 'eenvoudige' pijnstillers zoals paracetamol; de NSAID's, die niet alleen pijnstillend maar ook koortswerend werken; de opiaten, die zijn afgeleid van morfine; en medicijnen voor de behandeling van zenuwpijn. Met name de medicijnen die afgeleid zijn van opiaten, kunnen ook worden toegediend via een epiduraalpunctie (ruggenmergprik), een epiduraalpomp (pomp met geleidelijke en continue toediening pijnstillers), met morfinepompen( idem morfine toediening), maar ook via een pleister.
Pijnbestrijding door zenuwblokkades. Dit is het blokkeren van een zenuw die signalen naar de hersenen overbrengt. Hierbij wordt, na een proefblokkade, een naald ingebracht die de zenuw opwarmt.
TENS (Transcutane Elektrische Neuro Stimulatie). Dit gaat met een apparaatje dat een elektrisch stroompje afgeeft. Hiermee prikkelt men dikke zenuwen, waardoor de pijnsignalen die de - dunnere - pijnzenuwen doorgeven, geblokkeerd worden.
Pijnprogramma's. Deze zijn gericht op het leren omgaan met de pijn. Onderdelen zijn: het werken aan lichamelijke conditie, het ervaren van spierspanning, lessen over pijn, bewegen in warm water en oefeningen voor thuis.

Daarnaast zijn er holistische (alternatieve) methoden zoals acupunctuur, acupressuur, ayurveda, homeopatie, aromatherapie en natuurgeneeskunde, waar patiënten baat bij kunnen hebben.

Referenties

http:// www.pijn.com/patienten/

Bron: LSHTM

Datum: 28/04/2003