Afvallen: voedingswaarde-informatie op verpakkingen |
|
ADVERTENTIE
Inleiding
Op de verpakking van levensmiddelen is steeds meer informatie over de voedingswaarde te vinden. Helaas is deze informatie niet altijd even helder en bestaan er veel misverstanden over de gebruikte termen. Met de onderstaande tips en adviezen helpen we u graag op weg zodat u de juiste keuze kunt maken.
Voedingswaardedeclaratie
Een voedingswaardedeclaratie op verpakte levensmiddelen is (nog) niet verplicht. Wanneer de producent echter een claim vermeldt of als vitamines of mineralen zijn toegevoegd, dan is vermelding van de voedingswaarde wel verplicht.Op producten die in de winkel worden gesneden of verpakt, zoals vleeswaren en groente, hoeft (ook in de nabije toekomst) geen voedingswaarde vermeld te worden.
Het ingrediënt waarvan het meest gebruikt is in het product moet als eerste vermeld staan, vervolgens het ingrediënt waarvan minder gebruikt is enzovoorts.
De samenstelling van levensmiddelen wordt aangegeven per 100 gram of per 100 ml of per portie. Het is lastig om producten te vergelijken waarvan de voedingswaarde niet op dezelfde manier vermeld is, omdat u dan eerst moet omrekenen. Let op: op portieverpakkingen met bijvoorbeeld twee koekjes in een pakje, staat meestal de voedingswaarde van één koekje vermeld! Nog iets om in de gaten te houden: een portie van de producent komt niet altijd overeen met wat u onder een portie verstaat. Een voorbeeld: we zijn al helemaal gewend aan flesjes frisdrank van een halve liter. Ook veel kinderen drinken die in één keer leeg. Een flesje drank met een inhoud van een halve liter bevat echter volgens de officiële normen niet één, maar twee porties. De aangegeven hoeveelheid voedingsstoffen ‘per portie’ moet u dus met twee vermenigvuldigen om te weten hoeveel u of uw kind binnenkrijgt door één flesje leeg te drinken. Lastig en verwarrend, het blijft dus heel goed opletten!
Gezondheidskeurmerken
Op levensmiddelen worden verschillende gezondheidskeurmerken gebruikt, de meest bekende zijn het Ik Kies Bewust-Logo en het Gezonde Keuze Klavertje (alleen bij Albert Heijn). Producten die zo’n logo hebben gekregen, zijn een gezondere keuze binnen de groep vergelijkbare producten. Ze bevatten minder verzadigd vet, zout en toegevoegde suikers en meer vezels dan producten van andere merken of winkels. Helaas worden de keurmerken bijna alleen aan verpakte voedingsmiddelen toegekend, en nog weinig aan basisproducten zoals een appel of een wortel. Omdat fabrikanten hun product zelf moeten aanmelden om het te mogen voorzien van een dergelijk logo, zijn het voornamelijk de duurdere (merk)producten die een logo hebben. Dit betekent uiteraard niet dat goedkope producten uit de discountsupermarkt per definitie slechter zijn.Termen die vaak voor verwarring zorgen
ADHOp sommige producten staat vermeld hoeveel procent van de dagelijkse aanbevolen of maximaal geadviseerde hoeveelheid er in een portie van het product zit. Zo ziet u hoeveel u van die voedingsstoffen binnenkrijgt in verhouding tot wat u per dag nodig hebt of maximaal binnen zou moeten krijgen. Helaas kan dit ook tot misverstanden leiden: als er op een product bijvoorbeeld staat dat één portie 20% van de dagelijkse voedingsrichtlijn verzadigd vet bevat, dan lijkt het alsof u nog meer van dat product moet eten om aan de richtlijn te voldoen, terwijl het in dit geval juist beter is om zo min mogelijk van die stof binnen te krijgen.
Calorie
Iedereen heeft er de mond van vol, maar wat is een calorie eigenlijk? De calorie is de eenheid van energie. Omdat de eigenlijke calorieën zo klein zijn, wordt de hoeveelheid energie in voedsel uitgedrukt in 1000 calorieën, de kilocalorie (kcal), maar meestal wordt deze kortweg ‘calorie’ genoemd, wat dus eigenlijk niet juist is. Ook de term kilojoules (kJ) wordt wel gebruikt. Eén kilocalorie is gelijk aan 4,2 kilojoule. Hoeveel calorieën iemand per dag nodig heeft, hangt onder andere af van de hoeveelheid lichaamsbeweging. Bij lichamelijke inspanning worden calorieën verbrand, dus in het algemeen geldt: hoe actiever u bent, des te meer energie (dus calorieën) u verbruikt.
Dieet
Wanneer er 'dieet' staat bij de naam van een voedingsmiddel, dan wil dat zeggen dat het product in een bepaald dieet past. Er moet bij worden aangegeven welk dieet wordt bedoeld. Zo slaat het woord 'dieet' in dieetmargarine niet op de hoeveelheid vet, maar op het sóórt vet. Dieetmargarine bevat namelijk hoofdzakelijk onverzadigde vetten (en die zijn beter voor hart en bloedvaten dan verzadigde vetten). 1 gram onverzadigd vet levert echter evenveel calorieën als 1 gram verzadigd vet, u valt dus niet af door verzadigd vet te vervangen door onverzadigd vet.
E-nummers
Aan levensmiddelen worden stoffen toegevoegd om de houdbaarheid van een voedingsmiddel te vergroten, kleur te geven of de smaak te versterken. Deze stoffen worden additieven genoemd. Suiker en zout zijn voorbeelden van natuurlijke voedseladditieven, maar er zijn ook kunstmatige. Alle voedseladditieven moeten officieel door de EG zijn goedgekeurd voordat ze in de voedingsmiddelenindustrie mogen worden gebruikt. Is een additief goedgekeurd, dan krijgt het een E-nummer. Op elk etiket van elk voedingsmiddel moet de naam van de toevoegingen en de groep waartoe het behoort en/of het E-nummer vermeld staan.
Stoffen met een E-nummer zijn dus allemaal goedgekeurd en een normaal gebruik ervan levert op korte noch op lange termijn gevaar voor de gezondheid op. Helaas zijn er lijsten en boekjes in omloop waarin veel stoffen met E-nummers als gevaarlijk worden aangeduid. Hoewel vaak wordt aangegeven dat dit op wetenschappelijke onderzoek berust, is de basis hiervan zeer omstreden. Als u de inname van additieven wilt beperken of vermijden, dan kunt u het beste kiezen voor zoveel mogelijk onbewerkte producten.
Light
‘Light’ is een term die voor veel verwarring zorgt, zeker voor mensen die op hun gewicht willen letten.
Als de term 'light' als voedingswaardebewering wordt gebruikt, wil dat zeggen dat het product tenminste 30% minder calorieën, suiker of vet bevat dan vergelijkbare producten. Light chips bijvoorbeeld bevat minder vet dan gewone chips. Maar, let op, het kan wél meer eiwit en koolhydraten bevatten dan gewone chips en daardoor uiteindelijk evenveel of zelfs meer energie (calorieën) dan gewone chips.
Al bevatten 'light' producten minder vet of suiker of calorieën dan het standaardproduct, dat is geen enkele garantie dat het geschikt is voor mensen die af willen vallen. Misschien zat er in het oorspronkelijke product wel uitermate veel vet, suiker of calorieën en is het lightproduct hier ook nog behoorlijk rijk aan.
Light-producten zijn dus niet automatisch geschikt voor mensen die op hun gewicht willen letten. Vergelijk daarom altijd de voedingswaardedeclaratie van meerdere producten, zodat u weet wat het verschil is.
Natrium
In de voeding is keukenzout (natriumchloride) de voornaamste bron van natrium. 1 gram keukenzout bevat 400 mg natrium. Wilt u de hoeveelheid natrium in uw voeding beperken, dan is het goed om te weten wat de verschillende termen inhouden:
Natriumarm (zoutarm) betekent dat het product maximaal 0,12 gram natrium per 100 gram of 100 milliliter bevat. Als er ‘zeer laag natriumgehalte/zoutgehalte’ op een product vermeld staat, betekent dit dat het maximaal 0,04 gram natrium bevat per 100 gram of 100 milliliter en bij de vermelding ‘natriumvrij/zoutloos’ mag er per deze hoeveelheid maximaal 0,005 gram natrium in zitten. Let wel goed op de hoeveelheden die u gebruikt: van een kruidenmengsel bijvoorbeeld gebruikt u hooguit enkele grammen, een kop soep uit een blik of pakje bevat gemiddeld 250 gram.
Suiker
De term ‘suikerarm' mag worden gebruikt als het suikergehalte van het product maximaal 5 gram per 100 gram of per 100 ml is, bij de term ‘suikervrij’ mag dit maximaal 0,5 gram per 100 gram of 100 ml zijn. De vermelding 'zonder toegevoegde suikers' mag worden gebruikt als aan het product geen suikers of andere vanwege hun zoetkracht gebruikte levensmiddelen zijn toegevoegd. Als een product suiker bevat die er van nature al in zit, moet er op de verpakking staan: ‘dit product bevat van nature aanwezige suikers’. Er zijn zoetstoffen die vrijwel geen calorieën leveren. Dit zijn de zoetstoffen op basis van acesulfaam-K, aspartaam, cyclamaat en saccharine. Ze komen voor in zoetjes, vloeibare of poedervormige zoetstof en in light-frisdranken. Soms wordt een combinatie van suiker en zoetstof gebruikt. Het is dus ook wat de suiker betreft belangrijk om de verpakking goed te bekijken.
De wetgeving over gezondheidsclaims wordt steeds strenger. De informatie op de verpakking kan ons ook veel informatie geven en ons helpen, maar het vraagt wel inspanning en kennis om de juiste keuze te kunnen maken.
| Bron: LSHTM | Copyright: Medic Info | Datum: 08/02/2010 |