Meningokokkenmeningitis (hersenvliesontsteking) |
|
Inleiding
Meningitis is een andere naam voor hersenvliesontsteking: ontsteking van de vliezen rondom de hersenen en het ruggenmerg (het verlengde van de hersenen in de wervelkolom). Meningitis kan zowel door bacteriën als door virussen worden veroorzaakt. Meningokokkenmeningitis wordt veroorzaakt door de meningokok, oftewel de bacterie Neisseria meningitidis. Deze vorm van meningitis komt het vaakst voor bij kinderen en jongvolwassenen, maar iedereen, ongeacht zijn of haar leeftijd, kan deze ziekte krijgen. Meningokokkenmeningitis komt betrekkelijk veel voor in Afrika, Europa en in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika.
Oorzaak
Meningokokkenmeningitis wordt veroorzaakt door de bacterie Neisseria meningitidis. De bacterie, de meningokok, verspreidt zich via minuscule druppeltjes afkomstig uit mond, keel of neus, bij het zoenen, hoesten, niezen en door gemeenschappelijk gebruik van glazen, bekers, bestek enz. Op die manier kunnen mensen die nauw of veelvuldig contact hebben gehad met een patiënt, besmet raken. De bacterie verspreidt zich echter niet via terloops contact of door het ademen van lucht in een ruimte waar iemand met meningitis heeft vertoefd. Een verhoogd risico geldt voor gezinsleden of huisgenoten van een patiënt, voor kinderen in kinderdagverblijven en in het algemeen in internaten en kazernes.Verschijnselen
De symptomen ontwikkelen zich doorgaans enkele uren tot twee dagen na de infectie. Tot die verschijnselen behoren koorts, misselijkheid, braken, hevige hoofdpijn en moeheid, stuiptrekkingen, een stijve nek, gevoeligheid van de ogen voor licht en een verminderd bewustzijnsniveau. Soms verspreidt de infectie zich naar het bloed en dan ontstaat er een paarsrode huiduitslag.Diagnose
Aan meningokokkenmeningitis wordt gedacht zodra er sprake is van tenminste twee of drie kenmerkende verschijnselen. Als de bacterie vervolgens onder de microscoop wordt aangetroffen in een monster van het vocht dat de ruimten in de hersenen en het ruggenmerg opvult of als deze uit dat monster kan worden gekweekt, staat de diagnose van meningokokkenmeningitis vast. Dit monster wordt verkregen door een lumbale punctie; hierbij wordt wat vocht afgetapt via een holle naald die in het onderste deel van de rug is ingebracht. Soms wordt de bacterie ook aangetroffen bij microscopisch onderzoek van het bloed.Behandeling
Een snelle diagnose en behandeling is uiterst belangrijk ter voorkoming van blijvende schade. Meningokokkenmeningitis wordt beschouwd als een zeer ernstige ziekte. De behandeling bestaat uit toediening van antibiotica gebaseerd op de mate van gevoeligheid van de bacterie voor het bepaalde antibioticum. De toediening van de antibiotica gebeurt meestal per infuus (intraveneus).Complicaties
Bij meningokokkenmeningitis is spoedig medisch ingrijpen van groot belang, gezien de snelheid waarmee de infectie voortschrijdt. Tot de complicaties behoren blindheid, gehoorverlies, hersenbeschadiging, ontsteking van het hart, achterblijvende geestelijke ontwikkeling en paralyse (verlamming) van verschillende spieren. Zonder behandeling kan de infectie dodelijk zijn.Preventie
Eventuele gezinsleden en huisgenoten of mensen die anderszins veel contact hebben met een patiënt, dienen eveneens antibiotica te krijgen ter voorkoming van besmetting. Belangrijk zijn ook goede hygiënische gewoonten, zoals handen wassen en de hand voor de mond houden tijdens hoesten of niezen.Er bestaan preventieve vaccins (preparaten die infectie helpen voorkomen) die werkzaam zijn tegen sommige stammen van deze bacterie, maar ze sluiten het risico op infectie niet volledig uit. Ze worden vooral aanbevolen voor de risicogroepen: kinderen, scholieren, studenten en militairen.
Meer informatie
Informatie over hersenvliesontstekingwww.rivm.nl
www.iph.fgov.be
www.lmvlg.be
www.rivm.nl
| Bron: Medic Info | Copyright: Medic Info | Datum: 01/09/2009 |