Zomerse ongemakken |
|
ADVERTENTIE
Wat ritselt daar in het struikgewas?
Het mooie van het zomerseizoen is natuurlijk dat we lekker naar buiten kunnen, naar het strand, het bos de duinen of de hei. Er zijn aanwijzingen dat de gunstige invloed van lichaamsbeweging op de gezondheid nog wordt versterkt door het positieve effect van het contact met de natuur! Maar zit die natuur niet óók vol gevaren, enge beestjes en op de loer liggende infecties? Of zijn dat de irreële angsten van een van de natuur vervreemde stadsmens? Dit artikel gaat over de gezondheidsrisico’s van weinig aaibare diertjes als teken, eikenprocessierupsen, wespen en bijen.
Wat zijn teken?
Teken zijn kleine, spinachtige insecten van 1 tot 3 mm grootte. Ze voeden zich met bloed van dieren of mensen. Je vindt ze door heel Nederland in de natuur. Vaak zitten ze op bomen, struiken en in hoog gras. Als er een mens of dier langskomt, liften ze mee en zoeken een warm, vochtig en donker plekje op, bijvoorbeeld de oksel of de lies. Daar steken ze hun zuigsnuit in de huid en beginnen het bloed van de gastheer op te zuigen. Meestal vallen teken vanzelf van het lichaam af zodra ze zich hebben volgezogen. Soms zijn teken drager van een bacterie of een virus en kunnen daarom ziekten overbrengen.Wat voor ziekten kunnen teken overbrengen?
In Nederland is ongeveer 25% van alle teken drager van de Borrelia bacterie. Deze bacterie kan de ziekte van Lyme veroorzaken. Deze ziekte begint meestal met een ringvormige huiduitslag en soms wat griepachtige verschijnselen.In een later stadium kunnen ernstigere klachten zoals vermoeidheid, gewrichtsklachten, hartkloppingen en verlammingen optreden. De ziekte van Lyme is niet besmettelijk voor andere mensen en kan, zeker in een vroeg stadium, goed met antibiotica behandeld worden.
In het buitenland kunnen teken besmet zijn met andere bacteriën of virussen en daardoor ook andere ziekten overbrengen.
Moet ik me zorgen maken over de opmars van de teek?
De laatste jaren komen er steeds meer teken in Nederland voor en het percentage teken dat drager is van de Borrelia bacterie neemt toe. Ook het aantal gerapporteerde gevallen van de ziekte van Lyme stijgt. Maar er is ook goed nieuws. Wanneer een teek binnen 24 uur van de huid verwijderd wordt, is de besmettingskans heel erg klein. Eén keer per dag de huid goed op teken controleren is dus voldoende om het risico op het krijgen van de ziekte van Lyme vrijwel uit te sluiten. Controleren op teken is een secuur en intiem werkje: teken zitten vaak in de oksel, de bilnaad of in de liezen. Vraag iemand om te helpen bij de lichaamsdelen die u niet zelf kunt zien. Bij kinderen zitten teken vaak op het hoofd, bijvoorbeeld achter de oren.Een teek? Pak ‘m beet!
Wanneer een teek op de huid is aangetroffen, is het belangrijk om hem snel en vakkundig te verwijderen. Dat is niet moeilijk.- Neem een pincet waarmee de teek goed vastgepakt kan worden: dat kan een speciaal tekenpincet zijn, maar een gewoon pincet met fijne punten is ook goed.
- Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast en trek hem recht naar buiten. Probeer de teek niet plat te knijpen. Het kan zijn dat kleine stukjes van de snuit van de teek blijven zitten, dat is niet erg.
- Ontsmet het wondje met 70% alcohol of met jodium.
- Noteer de datum en de plaats van de beet in de agenda.
- Let tot 3 maanden na de beet op ziekteverschijnselen, zoals ringvormige huiduitslag of griepverschijnselen en ga naar de huisarts als deze optreden.
Wat kan ik beter niet doen?
Er zijn nog allerlei andere manieren om teken te verwijderen in de omloop. Deze werken minder goed dan de hierboven beschreven methode en kunnen de kans om besmetting vergroten. Wat u dus beter niet kunt doen is:- De teek platknijpen
- De teek “verdoven” met alcohol of ether
- De teek wegbranden, bijvoorbeeld met een sigaret of gloeiende naald
- Wachten met weghalen tot de volgende dag
Wat kan ik doen om een tekenbeet te voorkomen?
Teken zitten overal, ook in parken en tuinen. De enige manier om ze echt te omzeilen is binnen blijven met de ramen en deuren dicht. Niet echt een reëel advies, natuurlijk. Er zijn wel een paar tips en trucs om de kans dat er één aan uw vel gaat hangen te verkleinen.Dichte schoenen, een lange broek (met de pijpen in de sokken gestopt), lange mouwen en een pet met een klep in de nek maken het de teek moeilijk de huid te bereiken. Niet bepaald een ideaal tenue voor een warme dag. Gelukkig kunt u de blote huid beschermen door u in te smeren met een insectenwerend middel dat DEET bevat (volwassenen tot 50%, kinderen maximaal 20% DEET).
Loop niet dwars door struiken of hoog gras, ook niet als u zich even terugtrekt voor een sanitaire stop. Plassen op een open plek dus, het is niet anders…
Genoeg over teken! Hoe zit het met de eikenprocessierups?
De eikenprocessierups is de rups van de nachtvlinder. Hij komt in midden en zuid Nederland in de zomermaanden (mei tot en met augustus) voor in eikenbomen. U kunt de nesten, met rupsen, afgeworpen huiden en uitwerpselen vaak aan de zonkant van een eik zien zitten. De rupsen vervellen een aantal keren en daarbij komen brandharen vrij. Deze haren kunnen, wanneer ze in contact komen met de huid, rode, jeukende huiduitslag veroorzaken, die één tot twee weken kan aanhouden. Ook in de ogen of de luchtwegen kunnen de brandharen een allergische reactie oproepen.Hoe voorkom ik problemen met deze rups?
Bij de gemeente of GGD is vaak wel bekend waar de rupsen zitten en wat er aan bestrijding gedaan wordt. Ga bij voorkeur niet onder een eik op de grond zitten; door een eikenbos lopen kan meestal zonder problemen. Heeft u brandharen op de huid, ga dan niet wrijven maar spoel de haren af met stromend water. Een eenvoudig jeukstillend middel, bijvoorbeeld mentholcrème, kan wat verzachten. Met heftige klachten, of bij allergische reacties van de ogen of de luchtwegen kunt u het beste bij een arts langsgaan.En hoe zit het met vliegende insecten?
Teken en rupsen kruipen door de natuur, maar er zijn natuurlijk ook veel vliegende insecten . Wat zijn daarvan de risico’s? Na een steek van bijvoorbeeld een wesp of een bij is het normaal dat er een pijnlijke rode bult ontstaat. Hoe groot die wordt verschilt van persoon tot persoon en is ook afhankelijk van de plek waar u gestoken bent. Een prik in of vlakbij een bloedvat geeft vaak een heftigere reactie.Ik heb een dikke, rode hand na een wespensteek. Ben ik allergisch voor wespengif?
Een heftige, plaatselijke reactie hoeft niet op een allergie te wijzen. Koelen met een koud kompres en eventueel een simpele pijnstiller, zoals paracetamol is over het algemeen wel voldoende. Kijk wel eerst even of er nog een angel in de huid is achtergebleven en verwijder deze voorzichtig, bijvoorbeeld met een fijne pincet. De meeste insectenbeten zijn hinderlijk, maar kunnen geen kwaad.Van allergie kan wel sprake zijn als er algemene verschijnselen zijn, zoals kortademigheid, duizeligheid en een dikke mond en tong. Een dergelijke reactie kan soms zo heftig verlopen dat iemand bewusteloos raakt. Dat noemen we een anafylactische shock en is uiteraard reden om met spoed medische hulp te zoeken. Gelukkig is dit erg zeldzaam.
Wanneer u denkt allergisch te zijn voor bijen of wespen kunt u eventueel door een allergoloog laten onderzoeken of dat ook echt het geval is en wat er het beste aan gedaan kan worden. Mensen die ooit een anafylactische shock hebben gehad dragen vaak een Epipen bij zich, dit is een kant en klare injectiespuit, waarmee ze zichzelf snel kunnen behandelen.
Leuk, al die beestjes! Kan ik nog met een gerust hart de natuur in?
Maar natuurlijk! Met wat simpele maatregelen een gezond verstand valt het met al die gevaren van de natuur reuze mee. Ga dus met mooi weer vooral lekker naar buiten.Meer informatie:
www.lcr.nl Informatie van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering over door insecten overgebrachte aandoeningen in het buitenland.De afbeelding in dit artikel is afkomstig van het RIVM
| Bron: Medic Info | Copyright: Medic Info | Datum: 10/06/2008 | Disclaimer |