Galblaasontsteking |
|
ADVERTENTIE
Inleiding
De galblaas is een peervormig orgaan dat zich aan de rechterzijde van de buik net onder de lever bevindt. De galblaasbuis komt uit de galblaas en voegt zich bij de afvoergang uit de lever, de gemeenschappelijke leverbuis. Deze afvoergangen vormen vervolgens samen de galbuis. Deze buis komt uit in de twaalfvingerige darm.Gal is een vloeistof die in de lever wordt geproduceerd en helpt bij de vertering van vette voedingsmiddelen. De gal wordt in de galblaas opgeslagen nadat het daar via de gemeenschappelijke leverbuis is binnengekomen. De galblaas functioneert dus als een reservoir en is ook verantwoordelijk voor de concentratie van de gal.
Oorzaak
De hoofdbestanddelen van gal zijn galzouten, bilirubine (een eveneens geelkleurige afvalstof bestaande uit restanten van rode bloedcellen) en cholesterol (een vorm van vet). Deze bestanddelen lossen normaalgesproken op, zodat gal een vrijelijk stromende vloeistof is. Wanneer de verhouding tussen de bestanddelen niet in balans is, ontstaan galstenen. In 95% van de gevallen zijn galstenen de oorzaak van een galblaasontsteking.Galblaasontsteking (cholecystitis)
Bij de meeste patiënten (ongeveer tachtig procent) blijven de galstenen in de galblaas zitten en veroorzaken ze verder geen problemen. In sommige gevallen sluit de galsteen echter de hals van de galblaas of de galblaasbuis af. Hierdoor ontstaat acute cholecystitis. Deze aandoening wordt gekenmerkt door een ontsteking (zwelling) en infectie van de galblaas. Chronische cholecystitis wordt veroorzaakt door herhaalde aanvallen van acute cholecystitis en kenmerkt zich door een verdikking van de galblaaswand en soms door inkrimping van de galblaas.Verschijnselen
Het belangrijkste verschijnsel van ontsteking van de galblaas (cholecystitis) is hevige, onafgebroken buikpijn, die in 24 uur tijd in intensiteit toeneemt. De pijn kan uitstralen naar de rug en schouder en kan gepaard gaan met misselijkheid en braken. Er kan ook sprake zijn van koorts en een lichte vorm van geelzucht (geel worden van de huid).Diagnose
De diagnose galblaasontsteking (cholecystitis) wordt gesteld op basis van een aantal onderzoeken. Met een bloedonderzoek kan een toename van het aantal witte bloedcellen en bepaalde enzymen (eiwitten) worden aangetoond. Om galstenen op te sporen wordt meestal een echo gemaakt. Hierbij worden met behulp van geluidsgolven de inwendige organen in beeld gebracht. Ook aan de hand van een röntgenfoto van de buik kunnen galstenen soms worden aangetoond. Andere mogelijkheden zijn een computertomografiescan (CT-scan) van de buik, en onderzoeken waarbij röntgenfoto's van de buik worden gemaakt nadat de patiënt een contrastmiddel heeft ingenomen (orale cholecystografie).Behandeling
Patiënten met een galblaasontsteking krijgen het advies bedrust te nemen. De behandeling bestaat uit antibiotica (medicijnen die de groei van bacteriële organismen onderdrukken), pijnstillers en toediening van vocht via de aderen (intraveneus vocht). Wanneer cholecystitis niet adequaat medisch wordt behandeld en/of wanneer er complicaties optreden (bijvoorbeeld pusophoping in de galblaas), dan is operatieve verwijdering van de galblaas (cholecystectomie) noodzakelijk. We kennen twee operatietechnieken om de galblaas te verwijderen: de open methode en de laparoscopie. Verder is het soms mogelijk om endoscopisch de uitgang van de galweg in de dunne darm wijder te maken zodat steentjes er gemakkelijker doorheen kunnen (ERCP).De open methode vereist een volledige insnijding. Bij laparoscopische cholecystectomie is slechts een minimale opening nodig om de galblaas te verwijderen. Er worden drie kleine sneetjes in de buik gemaakt van ongeveer twee tot drie centimeter lang, waarna de galblaas wordt verwijderd met behulp van een vezeloptische camera. Na een dergelijke ingreep herstelt de patiënt gewoonlijk zeer snel en kan hij na vier à vijf dagen zijn normale bezigheden weer uitvoeren.
Voeding
Vezelrijke en vetarme voeding met bijvoorbeeld hele granen, bonen, fruit, groenten, zaden en noten, kan de kans op galstenen helpen verminderen.Meer informatie
www.nlm.nih.gov (acute ontsteking)www.nlm.nih.gov (chronische ontsteking)
(Engels) Informatie van de National Library of Medicine (USA)
Clark, M.L. & Kumar, P.J. 1999, 'Liver, biliary tract and pancreatic diseases', in Clinical Medicine, eds P. Kumar & M. Clark, 4th edn, Harcourt Publishers Limited, Edinburgh, London.
Russell, R.C.G. 2000, 'The gallbladder and bile ducts', in Bailey & Love's Short Practice of Surgery, (eds) R.C. Russell, N.S. Williams, C.J. Bulstrode, 23rd edn, Arnold, London.
| Bron: LSHTM | Copyright: Medic Info | Datum: 28/04/2003 | Disclaimer |