Nierstenen |
|
ADVERTENTIE
Inleiding
Nierstenen komen vaak voor en zijn soms zeer pijnlijk. Een niersteen bestaat uit kristallen die gevormd zijn in de urine. Deze kristallen bestaan uit afvalproducten. Nierstenen verschillen sterk in omvang en vormen zich meestal in het nierbekken, waar de urine zich verzamelt. Ze kunnen vervolgens via de urineleider naar de blaas en dan via de urinebuis met de urine mee naar buiten stromen.
Oorzaken
Nierstenen kunnen gevormd worden als hoge concentraties van bepaalde stoffen in de urine voorkomen en niet oplossen. Van onder andere calcium is bekend dat deze stof kan kristalliseren tot kleine steentjes. Dit kristallisatieproces wordt geremd door stoffen die normaal in de urine komen, zoals bepaalde eiwitten en suikers. Toch worden zo nu en dan kristallen gevormd, de nierstenen. Daarnaast kunnen uitdroging, sommige stofwisselingsziekten, ontstekingen en vernauwingen in de urinewegen en verschillende andere nieraandoeningen tot het ontstaan van nierstenen leiden.Verschijnselen
Kleine nierstenen hoeven helemaal geen symptomen te geven. Grotere stenen kunnen zorgen voor een verstopping in het nierbekken of de urineleider. Er kan dan koliekpijn ontstaan. Dit is een plotseling optredende zeer hevige pijn, meestal in de flank, die kan uitstralen naar de buik. Ook is er dan vaak de drang om te bewegen. De hevige pijn kan gepaard gaan met misselijkheid en overgeven, hevig transpireren, koorts of zelfs flauwvallen. Er kan een sterke aandrang zijn om te plassen en in de urine kan bloed zitten. Ook kunnen steentjes uitgeplast worden. Dit kan pijn geven in de urinebuis. Nierstenen kunnen ook leiden tot een urineweginfectie. En als een steen de afvoer van urine uit de nier blokkeert, hoopt de urine zich op in de nier. Deze kan hierdoor beschadigd raken.Diagnose
De diagnose wordt vooral gesteld op basis van de klachten. Bij het vermoeden van nierstenen wordt de urine onderzocht. Er wordt dan gekeken of er bloed in zit of dat er misschien zelfs kleine steentjes aanwezig zijn. Een urinemonster wordt op kweek gezet als er een infectie vermoed wordt. Houdt de pijn langer aan dan een of twee dagen, dan kan nader onderzoek nodig zijn. Met een röntgenfoto van de buik en een echo van de nieren is het soms mogelijk om te bepalen waar de stenen zich precies bevinden. Speciaal voor het opsporen van nierstenen wordt gebruik gemaakt van intraveneuze pyelografie (IVP), waarbij contrastvloeistof in een ader wordt gespoten. De passage van deze contrastvloeistof door de nieren kan worden gevolgd en hierdoor komen de eventueel aanwezige stenen aan het licht.Behandeling
Bij hevige nierkolieken is het aan te raden rust te houden en pijnstillers met een spierverslappende werking op de urinewegen te nemen. In geval van een infectie kunnen antibiotica worden gegeven. Als de pijn aanhoudt, er koorts ontstaat, of als uitplassen helemaal niet meer mogelijk is als gevolg van een verstopping door een steen is het raadzaam contact op te nemen met de dokter.Als de steen te groot is om te worden uitgeplast, is behandeling met een niersteenvergruizer mogelijk. Hiermee worden de nierstenen met van buiten op het lichaam gerichte schokgolven in kleine stukjes gebroken. Hierna kunnen ze wel worden uitgeplast. Deze behandeling gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving op de dagbehandeling van het ziekenhuis.
Een andere behandelmethode is een endoscopie. Daarbij wordt een dunne, buigzame buis via de urinebuis in de blaas gebracht en vandaar verder geleid naar de urineleider. Als de steen niet te groot is, kan hij met een haakje worden gegrepen en vervolgens worden afgevoerd. Soms moet de steen eerst met een boortje of een laser worden verpulverd.
Ook kan een niersteen worden verwijderd door onder plaatselijke verdoving via de huid een holle naald in het nierbekken te brengen. Door deze naald loopt een flexibele draad waarmee een steen kan worden uitgetrokken. De niersteen kan via de naald ook met een boortje worden verpulverd.
Bij hoge uitzondering is het nodig een niersteen met een operatie te verwijderen.
Wat kunt u zelf doen?
Ter voorkoming van het ontstaan van nierstenen is het verstandig veel vocht (minstens 2 liter) te drinken, vooral als het warm is. Dit is extra belangrijk voor mensen die in het verleden al eens nierstenen hebben gehad. Bij bepaalde stenen kan een dieet helpen, bijvoorbeeld een calciumarm dieet. Of een dieet zinvol is, hangt echter af van het soort niersteen.Meer informatie
www.nierstichting.nlInformatie van de Nierstichting
| Bron: LSHTM | Copyright: Medic Info | Datum: 04/03/2008 |