Hypoglykemie bij diabetes

Inleiding

Diabetes mellitus (suikerziekte) is een veel voorkomende aandoening waarbij de hoeveelheid glucose in het bloed (bloedsuikerspiegel) te hoog is. In bepaalde situaties kan tijdens de behandeling van diabetes de bloedsuikerspiegel te laag worden. Een daling tot onder het normale niveau van 4 millimol per liter wordt hypoglykemie of kortweg hypo genoemd.

Oorzaak

Mensen met diabetes kunnen hun bloedglucosewaarde zelf binnen bepaalde grenzen houden door hun eetgewoonten, lichamelijke activiteiten en gesteldheid en hoeveelheid medicatie op elkaar af te stemmen. Wanneer deze afstemming niet goed is, kan een hypoglykemie ontstaan. Een verkeerde afstemming kan veroorzaakt worden door:

het nemen van teveel tabletten of het toedienen van teveel insuline (vaak door onoplettendheid);
het niet tijdig controleren van de bloedglucosespiegel;
het overslaan van een maaltijd, te laat of te weinig eten;
zware lichamelijke arbeid (bijvoorbeeld sporten) zonder daarbij extra te eten;
het gebruik van andere medicijnen die de bloedsuikerspiegel beïnvloeden;
stress of ziekte (het glucoseverbruik van het lichaam neemt toe);
alcoholgebruik (het lichaam kan hierdoor moeilijker glucosereserves vrijmaken).

Verschijnselen

De verschijnselen van hypoglykemie verschillen per persoon. Sommige mensen krijgen pas klachten bij een forse hypoglykemie terwijl anderen al verschijnselen hebben bij een nog relatief hoge bloedsuiker. Verschijnselen die kunnen optreden bij hypoglykemie zijn:

zweten (ook als het niet warm is);
rillingen;
hartkloppingen;
hongergevoel;
angstgevoelens;
moeheid;
hoofdpijn;
verwarring;
spraakstoornissen;
gebrek aan concentratievermogen;
slaperigheid;
trekkingen;
bewusteloosheid (bij een zeer laag bloedsuikergehalte).

Diagnose

Mensen met diabetes herkennen de verschijnselen van een hypoglykemie vaak zelf of ze worden er door mensen uit hun omgeving op geattendeerd. Het bepalen van de bloedsuikerspiegel met het meetapparaatje bevestigt dan het vermoeden. Als de verschijnselen minder worden na het geven van suikerklontjes is dat ook een sterke aanwijzing voor een hypoglykemie. Nadere diagnostiek is dan vaak niet meer nodig.

Behandeling

Mensen met diabetes kunnen een hypoglykemie zelf behandelen. Dat is heel eenvoudig. Eerst moeten ze iets eten of drinken met snelwerkende koolhydraten (bijvoorbeeld tabletjes druivensuiker of zoet vruchtensap). Mensen met diabetes kunnen het beste altijd iets met snelwerkende koolhydraten bij zich hebben. Daarna moet iets met veel zetmeel erin gegeten worden (zoals een boterham). Wordt een hypoglykemie niet herkend en/of niet behandeld, kan bewusteloosheid optreden. Dan moet de een injectie met glucagon gegeven worden. Glucagon is een hormoon dat de tegenovergestelde werking van insuline heeft; het verhoogt de bloedsuikerspiegel. De injectie kan gegeven worden door een arts of door iemand uit de omgeving (mensen met diabetes hebben vaak zelf een injectie met glucagon en kunnen mensen uit hun omgeving uitleggen wanneer en hoe ze moeten handelen.) Reageert iemand niet op de injectie met glucagon dan kan een arts een glucoseoplossing direct in een ader spuiten. Bij een ernstige of langdurige ontregeling van de bloedsuiker is een ziekenhuisopname noodzakelijk.

Prognose

Gewoonlijk is hypoglykemie niet gevaarlijk. Meestal maakt het lichaam zijn glucosereserves vrij waardoor de bloedglucosespiegel weer op een normaal niveau wordt gebracht. Dit kan enkele uren duren. Veel mensen krijgen een aanval van hypoglykemie in hun slaap. Soms leidt dit tot onrustig slapen of hoofdpijn, ’s ochtends bij het wakker worden. Het kan dan nodig zijn de bloedsuiker ’s nachts een keer te controleren.

Hoewel een hypo geen blijvende klachten geeft, kunnen de gevolgen ervan wel problemen veroorzaken. Bijvoorbeeld wanneer iemand tijdens een hypo valt. Ook bij bewusteloosheid is snelle behandeling noodzakelijk.

Meer informatie

Informatie van de diabetesvereniging Nederland
www.dvn.nl

Informatie van het Nederlandse Diabetesfonds
www.diabetesfonds.nl

Informatie van het diabetescentrum in Amsterdam
www.diabetescentrum.nl

Informatie van het Universitair Medisch Centrum Groningen
www.diabetesgroningen.nl

Bron: LSHTM

Datum: 12/12/2006