Diarree bij kinderen (op reis)

Hoe kan diarree voorkomen worden?

De arts raadplegen

Meer informatie

Inleiding

Diarree is een darmstoornis waarbij de ontlasting te dun of zelfs helemaal vloeibaar is en te vaak komt. De samenstelling van de ontlasting is belangrijker dan de frequentie ervan. Als kinderen vaak vaste ontlasting hebben, is er geen sprake van diarree; dat is er ook niet bij baby's die uitsluitend borstvoeding krijgen en losse, brijachtige ontlasting hebben.

Oorzaken

Een infectie door een micro-organisme – een bacterie of een virus – is de meest voorkomende oorzaak van diarree bij kinderen. De micro-organismen kunnen via de ontlasting of het speeksel op een ander worden overgedragen, bij slechte hygiëne dus ook via het toilet, de vingers, speelgoed of keukengerei.
Ook in besmet water of bedorven eten zitten bacteriën die een darminfectie kunnen veroorzaken.
Diarree kan ook het gevolg zijn van een veranderd patroon in de stoelgang, verhoogde gevoeligheid voor een (erg) volle buik en allergie voor bepaalde voedingsmiddelen, vooral zuivelproducten en tarwe. Ook angst en depressie kunnen tot diarree leiden. Verder kan diarree door medicijnen worden veroorzaakt, vooral door antibiotica.

Verschijnselen

Bij diarree kan het kind pijnlijke buikkrampen hebben. Het kind moet vaker poepen en de ontlasting is licht van kleur, waterdun en kan zurig ruiken. Diarree bij kinderen gaat vaak gepaard met misselijkheid en overgeven , soms ook met koorts. Een kind met diarree verliest veel vocht en zouten (natrium, chloride, kalium en bicarbonaat) zeker als het ook koorts heeft of moet overgeven. Als een kind dan onvoldoende drinkt kan het uitdrogen . Vooral kinderen jonger dan 2 jaar kunnen binnen 24 uur uitdrogen.
De mate van uitdroging wordt bepaald aan de hand van de verschijnselen. In het beginstadium is er niets dat op uitdroging wijst, maar de verschijnselen treden op als de uitdroging verergert. Tot die verschijnselen behoren dorst, rusteloosheid en prikkelbaarheid, een minder soepele huid, een droge mond en tong, diepliggende ogen en het ontbreken van tranen, ook als het kind flink huilt. In gevallen van ernstige uitdroging komen de gevolgen ervan steeds duidelijker naar voren. Daartoe behoren een verlaagd bewustzijn, weinig plassen, koude, klamme handen en voeten, een versnelde hartslag, een lage of zelfs niet-meetbare bloeddruk en blauwige nagels. Zonder snelle behandeling is ernstige uitdroging levensbedreigend.

Behandeling

Drinken
Het is van belang dat het kind meer drinkt dan normaal om het vochtverlies aan te vullen. Zowel borst- als flesvoeding kunnen blijven gegeven worden. Als het kind goed drinkt hoeft de flesvoeding niet verdund te worden. Als het drinken van melk niet goed lukt, kan er ook een verdunning of wat lauw water gegeven worden.
Laat het kind zittend drinken om verslikking te voorkomen. Wanneer het kind braakt, geef dan telkens een klein beetje vocht, bijvoorbeeld elke vijf minuten 1 of 2 eetlepels vocht. Met een fles of beker drinkt het kind al gauw te veel en gaat dan weer braken. Drankjes waaraan suiker is toegevoegd (frisdrank, gezoet vruchtensap zoals appelsap en thee met suiker) kunnen de diarree verergeren en zijn daarom niet geschikt. Ook stimulerende drankjes, zoals koffie en bepaalde medicinale theesoorten, zijn af te raden. Het kind mag wel melk drinken, maar geef niet te veel melkproducten.

Geef het kind bij kans op uitdroging een speciaal drankje; ORS. In ORS (Oral Rehydration Solution) zitten suikers en zouten die het lichaam nodig heeft om vocht op te nemen en vast te houden. Voor kinderen bestaat er ORS(junior) met een lekker smaakje. ORS kan zonder recept bij de apotheek of drogist gekocht worden als kant- en klare drank of als oplospoeder. Als u geen ORS kunt krijgen kunt u een oude zeer nuttige methode volgen: maak zelf een oplossing van één theelepel tafelzout en 8 theelepels of 8 klontjes suiker per liter (mineraal of gekookt) water. Dit werkt heel goed.

Eten
Een kind met diarree heeft meestal minder eetlust. Een kind met diarree valt dikwijls af omdat het minder eet en ook minder voedingsstoffen uit het eten opneemt, terwijl het daar juist meer behoefte aan heeft. De voedingstoestand van het kind gaat achteruit en als het al ondervoed was, zijn de gevolgen nog ernstiger. Daarom moet een kind met diarree normaal blijven eten. Een dieet is niet nodig. Een kind met diarree mag gewoon vezelrijke voeding blijven eten, zoals groenten, fruiten volkorenbrood. Bij buikkrampen is het verstandig om kleinere porties te geven.

Hoe kan diarree voorkomen worden?

Een kind met diarree kan de ziekteverwekker via ontlasting of speeksel gemakkelijk op anderen overdragen. Een goede hygiëne is belangrijk om dit te voorkomen. Luiers moeten regelmatig worden gewisseld. Was goed de handen na het verschonen van de luiers of na het gebruik van het toilet, en voor het (bereiden van) eten of drinken. Was eet- en drinkgerei goed af en houd het aanrecht en het toilet goed schoon. Maak ook speelgoed dat gebruikt is, regelmatig schoon.
Bewaar eten koel, het liefst in de koelkast. Gooi voedingsmiddelen weg waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken. Bak of grill het vlees goed door, zodat het goed gaar is. Let erop dat gebarbecued vlees, vooral kip ook van binnen gaar is.

Geef alleen mineraalwater, melk, limonade, blikjes of pakjes te drinken. Niet overal is het water uit de kraan te drinken. Gebruik geen ijsklontjes en geef alleen verpakte ijsjes. Kook water goed door. Gebruik geen ongekookte (rauw)voedsel en schil het fruit altijd zelf. Was het fruit met mineraalwater uit een fles.
Bekijk of zwemwater veilig is. Zoet, stilstaand water kunnen veel bacteriën bevatten, zeker bij warm weer.
Er zijn geen medicijnen of andere behandelingen die de diarree sneller laten overgaan. Gebruik bij kinderen geen medicijnen om de diarree tegen te houden. Deze middelen hebben soms ernstige bijwerkingen.
Diarree gaat meestal binnen een paar dagen vanzelf over. Volg de adviezen op en blijf letten op tekenen van uitdroging.

De arts raadplegen

Neem direct contact op met een arts als het kind jonger is dan 2 jaar en:

aldoor blijft huilen;
suf of verward is;
niet wil drinken;
een dag niet meer plast;
gedurende een dag herhaaldelijk waterdunne diarree heeft;
diarree en koorts heeft;
diarree heeft en steeds moet overgeven;
bloed of slijm bij de ontlasting heeft.

Als het kind ouder is dan 2 jaar, neem dan contact op met een arts als het:

aldoor blijft huilen en niet te troosten is;
suf of verward is;
niet wil drinken
een dag niet meer geplast heeft;
diarree en koorts heeft;
drie dagen waterdunne diarree heeft;
na een week nog steeds diarree heeft die niet minder is geworden;
bloed of slijm bij de ontlasting heeft.

Meer informatie

Informatie van de Nederlandse Huisartsen Genootschap
http://nhg.artsennet.nl

informatie van de maag, lever en darmstichting
http://www.mlds.nl/

Bron: LSHTM

Datum: 06/10/2010