Ulcus molle is een SOA: een seksueel overdraagbare aandoening. Andere namen zijn: zachte sjanker of chancroïd. De oorzaak van ulcus molle is een besmetting met de bacterie
Haemophilus ducreyi. Deze bacterie dringt het lichaam binnen via schaafwondjes of barstjes in de huid van de geslachtsorganen. Verschijnselen zijn: pijnlijke zweren en een pijnlijke zwelling van de lymfeklieren in de liezen.
De ziekte komt in de hele wereld voor, maar is in de westerse wereld zeldzaam. In de derde wereld heerst echter veel ulcus molle.
Ulcus molle wordt overgebracht van mens tot mens door direct huidcontact. Waarschijnlijk via kleine wonden of huidbeschadigingen. Dit betekent dat iemand besmet kan raken door aanraking van een ulcus molle-zweer bij seksueel contact. Dit kan gebeuren bij vaginale, maar ook bij anale en orale seks; daarbij hoeft geen zaadlozing plaats te vinden. Feitelijk kan iedereen de ziekte oplopen door geslachtsgemeenschap zonder condoom met een besmette partner.

De verschijnselen ontstaan gewoonlijk drie tot tien dagen na de geslachtsgemeenschap. Eerst verschijnen één of meer rode bultjes op de geslachtsorganen. De bultjes zijn pijnlijk en ontwikkelen zich tot open zweren die bij aanraking kunnen gaan bloeden. Soms komt er etter (pus) uit en ruiken ze vies. De zweren kunnen zich naar andere delen van het lichaam verspreiden, zoals de dijen en de maag. Bovendien kunnen de zweren door andere bacteriën of virussen worden geïnfecteerd, waardoor de lymfeklieren in de liezen gaan opzetten en pijnlijk worden.
Ulcus molle kan worden vastgesteld door
- microscopisch onderzoek
- een kweek te maken van een pusmonster uit een zweer
Wie een zweer heeft op geslachtsorganen, moet zich laten behandelen en voorzorgsmaatregelen treffen om een SOA niet op anderen over te brengen:
- Ga naar de huisarts of het plaatselijke consultatiebureau voor geslachtsziekten.
- Zie van elk seksueel contact af tot u helemaal genezen bent.
- Waarschuw iedereen met wie u geslachtsgemeenschap hebt gehad.
- Maak de voorgeschreven antibioticakuur af.
- Ulcus molle wordt behandeld met antibiotica zoals azitromycine, ceftriaxon, erytromycine en ciprofloxacine.
De beste voorzorg is: veilig vrijen en - voor wie besmet is - voorkom dat u de ziekte overdraagt op een ander. Vrij veilig:
- Eén vaste partner - een monogame seksuele relatie - is waarschijnlijk de beste voorzorgsmaatregel.
- Vermijd onveilige geslachtsgemeenschap met onbekenden.
- Gebruik condooms. Dit maakt de kans op een SOA kleiner. Als ze tenminste gebruikt worden volgens de gebruiksaanwijzing en bij elke geslachtsgemeenschap. Gebruik bij anale seks extra sterke condooms.
- Koop voor een verre reis van tevoren condooms. In exotische landen zijn betrouwbare condooms niet overal te koop.
- Weet dat er risico's zitten aan: onveilig vrijen met wisselende partners, met onbekenden, met iemand met een verhoogd risico en met iemand die een SOA heeft.