Hartkatheterisatie - De Swan Ganz katheter

Inleiding

Om de rechter helft van het hart te bereiken wordt meestal een Swan-Ganz katheter gebruikt. Een Swan-Ganz katheter of longslagaderkatheter is aan het uiteinde voorzien van een ballonnetje. Deze katheter wordt gewoonlijk via de grootste halsader (vena jugularis interna) of de ondersleutelbeenader (vena subclavia) in de rechterboezem ingebracht. In die boezem wordt het ballonnetje opgeblazen, waarna de katheter door de bloedstroom wordt meegevoerd en via de rechterhartkamer in een longslagader terechtkomt. De Swan-Ganz katheter wordt niet alleen gebuikt voor het stellen van een diagnose, maar ook om hart- en longaandoeningen te behandelen.

Toepassingen

De Swan-Ganz katheter wordt gebruikt om de druk te meten in een longslagader en in de verschillende ruimten van het hart. Op die manier krijgt de arts nuttige informatie, die hem of haar helpt een diagnose te stellen en de juiste beslissing te nemen ten aanzien van de behandeling.

Deze speciale katheter wordt vooral ingezet om mensen die een ernstig hartinfarct hebben gehad te stabiliseren en de toestand van patiënten met een shock (gekenmerkt door sterke daling van de bloeddruk) te evalueren om op grond hiervan de behandeling te bepalen. De Swan-Ganz katheter wordt ook gebruikt bij de diagnose en behandeling van benauwdheid, die het gevolg kan zijn van vochtophoping in de longen (longoedeem).

Bij sommige longaandoeningen wordt een Swan-Ganz katheter gebruikt voor de afgifte van medicijnen als thrombolytica, middelen die bij een longembolie worden toegediend om een bloedstolsel af te breken. Een dergelijk stolsel komt meestal uit de diepe beenaderen en blijft steken in een longslagader, waar het de bloedstroom blokkeert. Ook voor de afgifte van middelen als prostacycline ter behandeling van verhoogde bloeddruk in de longvaten (pulmonale hypertensie) wordt deze katheter soms gebruikt.

Risico's

Gewoonlijk zijn aan het inbrengen van een Swan-Ganz katheter geen complicaties verbonden. In sommige gevallen kunnen er hartritmestoornissen (aritmieën) optreden als de katheter door de rechterhartkamer wordt geleid. Ook kan de katheter in de rechterhartkamer 'in de knoop' raken en kan, als een bloedvat door de katheter wordt afgesloten, weefsel in de longen afsterven (longinfarct).

Het risico van complicaties neemt toe als de katheter langer dan drie dagen blijft zitten. Verder wordt ook de kans op bloedvergiftiging (sepsis) groter, naarmate de katheter zich langer in het lichaam bevindt.

Meer informatie

Informatie van de Hartstichting over hartkatherisatie
www.hartstichting.nl

(Engels) Informatie (inclusief tekeningen van een Swan Ganz katheter) van de National Library of Medicine (USA)
www.nlm.nih.gov

(Engels) Informatie over hartkatherisatie van de National Library of Medicine (USA)
www.nlm.nih.gov

Boon, N.A., Fox, K.A.A. & Bloomfield, P. (1999), 'Diseases of the cardiovascular system', in: C. Haslett, E.R.E. Chilvers, J.A.A. Hunter, & N.A. Boon(eds) Davidson's Principles and Practice of Medicine, 18th edn, Churchill Livingstone.

Camm, A.J. (1999), 'Cardiovascular disease', in: P. Kumar & M. Clark(eds) Clinical Medicine, 4th edn, Harcourt Publishers Limited, Edinburgh, London.

Hollenberg, S.M. & Hoyt, J. (1997), 'Pulmonary artery katheters in cardiovascular disease' New Horiz Aug;5(3):207-13.

Ramarakha, P.S. & Moore, K.P. (1997), Oxford Handbook of Acute Medicine, Oxford University Press, New York.

Bron: LSHTM

Datum: 21/04/2005