Terug naar actueel overzicht

E-health moet wel een middel zijn, geen doel

Wouter Markus over e-health en zorg op afstand

Zorg op afstand is een breed begrip en als concept volop in ontwikkeling. In deze serie artikelen vragen we mensen die werken aan verbeteringen in de zorg naar hun visie op zorg op afstand. Voor het tweede artikel spraken we met Wouter Markus, commercieel directeur bij Robot Care Systems.

Het was een van de meest opvallende lanceringen in de zorg het afgelopen jaar: de interactieve Lea zorgrobot voor mensen met mobiliteitsproblemen bijvoorbeeld door Parkinson. Of de Lea een vorm van zorg op afstand is? Commercieel directeur Wouter Markus ziet het niet zo zwart wit. ‘We zagen een aantal zorgvragen waar we met onze robottechnologie een oplossing voor konden bieden. Het was niet het primaire doel een e-health oplossing te bedenken.’ Het standpunt van Markus is helder: we moeten ons met de vele technologieën die we hebben richten op de zorgvragen van de patiënt maar ook op de zorgproblemen die er tegelijkertijd zijn, zoals een personeelstekort. ‘Het gaat er uiteindelijk om betere zorg te leveren.’

Wouter geeft de voorkeur aan de term e-health boven zorg op afstand als we het over de huidige ontwikkelingen hebben: ’Voor mij staat het voor verlenen van zorg met behulp van elektronica. Het gaat erom dat er zorg verleend wordt met hardware en software maar dat is niet altijd perse zorg op afstand, dat kan ook het overnemen van een zorgtaak zijn’. Als voorbeeld geeft hij het feit dat de Lea mensen kan helpen met opstaan uit bed zodat er geen verpleger aanwezig hoeft te zijn. ‘Dat is dus geen zorg op afstand maar puur het overnemen van een taak en antwoord geven op een zorgvraag.’ De robot heeft echter ook functionaliteiten om concreet zorg op afstand te kunnen verlenen, zoals dat een therapeut op afstand kan monitoren of iemand vordert met zijn loopoefeningen en hier vervolgens met beeldbellen contact over kan hebben met de patiënt. ‘Dus met dezelfde hardware kun je meerdere vormen van zorg bieden.’

Niet alleen ‘care’

Een andere reden waarom hij liever over e-health praat is omdat zorg op afstand meer de associatie oproept met ‘care’ en niet met ‘cure’, terwijl daar ook veel oplossingen voor zijn. ’Als iemand een huidaandoening heeft kan een medisch deskundige op afstand vaak al met een foto beoordelen of het om een muggenbult of een huidaandoening gaat en zelfhulpadvies geven, dan heb je het over ‘cure’. Ik denk dat het belangrijk is dat mensen beseffen dat dit ook zorg op afstand is.’

Persoonlijk contact blijft

Is e-health en zorg op afstand onpersoonlijk? ‘Het gaat er in de eerste plaats om dat mensen geholpen worden en tevreden zijn. Als e-health mensen zelfstandiger maakt, bijvoorbeeld doordat ze weer zelf naar het toilet kunnen, maakt dat mensen alleen maar krachtiger. Persoonlijk denk ik wel dat de combinatie van persoonlijke zorg en e-health belangrijk is. De huisarts kan hierbij als een spil in het web functioneren, niet alleen voor het persoonlijke contact maar ook omdat hij of zij de patiënt vaak persoonlijk kent en goed in kan schatten welke zorg nodig is. Of dit dan zorg met behulp van e-health is, is afhankelijk van de zorgvraag natuurlijk.’

Niet overnemen maar anders invullen

Bij het overnemen van zorgtaken door e-health bespeurt Markus wel de angst van zorgverleners of hun banen niet gaan verdwijnen. ‘Kijk, zorg verandert, de vraag is of een patiënt met 10 zorgverleners een 1-op-1 relatie nodig heeft. We merken dat het een patiënt juist ook een enorme boost van zelfvertrouwen en positiviteit geeft als hij zelfstandiger kan leven en niet voor alles afhankelijk is van anderen. Maar voor andere taken is persoonlijk contact wel weer erg belangrijk, de invulling van zorg verandert gewoon.’ Het uitgangspunt moet volgens Markus dan ook niet zijn: wat kunnen en willen producenten en zorgverleners, het gaat erom wat de patiënt nodig heeft en hoe zij daaraan bij kunnen dragen en iets toe kunnen voegen. ‘We zitten nu in een digitale revolutie dus er kan ontzettend veel: mensen weten misschien niet wat er allemaal mogelijk is maar het is aan ons de taak om de juiste technologieën in te zetten om de zorg te verbeteren.’

Uitdagingen

De twee grootste uitdagingen op het gebied van e-health en zorg op afstand zijn volgens de commercieel directeur het kunnen bieden van goede repetitieve zorg en het interpreteren van de data. ‘De mensen die thuiszorg nodig hebben zijn de belangrijkste doelgroep. Niet alleen ouderen maar ook jongeren die thuiszorg nodig hebben als gevolg van een chronische ziekte bijvoorbeeld. Door middel van technologie moeten we ervoor zorgen dat ze op afstand geholpen kunnen worden, zelfstandiger kunnen leven en zo een betere kwaliteit van leven hebben. Er is een grote doelgroep die repetitieve zorg nodig heeft en gelukkig kan dat dankzij technologie, dat kan monitoring zijn maar ook het krijgen van psychische steun.’

Next step

Het interpreteren van data is een tweede kritische factor. ‘Dankzij het gebruik van alle software hebben we enorm veel data. De uitdaging is nu om deze data goed te interpreteren zodat we nog betere zorg kunnen ontwikkelen.’ Zo kan de Lea zorgrobot nu bijvoorbeeld wel signaleren dat meneer Jansen zijn loop assistent enkele dagen niet gebruikt heeft maar er kan uit de data nog niet geconcludeerd worden wat de oorzaak is. ‘Als we dat soort dingen weten kunnen we volgende stappen maken.’ Kortom: de data moeten, gecombineerd met gebruikers-input, op de juiste manier geanalyseerd gaan worden om oplossingen nog slimmer te maken.

Ondanks alle technische mogelijkheden op het gebied van e-health en zorg op afstand is er een ding dat we nooit moeten vergeten volgens Markus, en dat is blijven luisteren naar de zorgvraag. ‘Wat wij als producenten of zorgverleners ook denken, we zijn een middel en geen doel op zich.’

In het volgende artikel: een interview met Maarten Goedhart, oprichter Studentarts, over de digitale transformatie in de (huisarts)praktijk. Lees ook het vorige artikel met Paul Koning over netwerkgeneeskunde als oplossing.

Wellicht ook interessant

Contact opnemen met Medicinfo

Dr. Anton Philipsweg 31
5026 RK Tilburg
013 – 594 21 55
info@medicinfo.nl

Op de hoogte blijven?

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Contact opnemen met Medicinfo

Dr. Anton Philipsweg 31
5026 RK Tilburg
013 – 594 21 55
info@medicinfo.nl

Op de hoogte blijven?

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief